Adana geleneksel konut mimarisinin incelenmesi ve Ulucami çevresi için koruma amaçlı bir çalışma

ÖZET Adana' daki tarihi kentsel alanların büyük bölümünün yokolduğu, günümüze kadar ulaşabilen alanlarda ise önemli bozulmaların bulunduğu görülmektedir. Değişen sosyal statüleri, yetersiz teknik donatıları ve bozulan fiziksel yapıları ile, yükselen arsa değerlerine karşı koyamayan- geleneksel konutlar birer birer yokolurken, anıtsal yapılar da hatalı onarımlar ve ekler ile özgün lüklerini büyük ölçüde kaybetmektedirler. Bu tez ile Adana'daki geleneksel konutların genel özelliklerinin saptanma sına ve tarihi kentsel alanların korunabilmesi amacı ile potansiyel değerleri ve yeniden kullanım olanaklarının açığa çıkarılmasına çalışılmıştır. Tezin 1. Bölümünde, çalışmanın belirlenen amaç doğrultusundaki kapsamı ve yöntem tanımlanmıştır. 2. Bölümde, Adana kentinin tarihsel süreç içinde gelişimi irdelenmiş, kentteki mimari ve kentsel oluşum tarih önce si dönemlerden başlanarak kısaca özetlenmiştir. Bu bölüm de özellikle kente önemli mimari eserler kazandıran Ramazanoğulları Beyliği Dönemi'ndeki ve 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın ilk yarısındaki gelişmelere ağırlık verilmiş tir. 3. bölümde ise, öncelikle Adana 'daki tarihi kentsel alan ların sınırları belirlenmiş ve kent ölçeğinde fiziksel özellikleri saptanmıştır. Tarihi alanların ve geleneksel konutların günümüzdeki durumları araştırılmış, seçilen 50 örnek konutta yapılan çalışmalar sonucu, Adana geleneksel konut mimarisindeki genel planlama ilkeleri ortaya konmuş tur. Ayrıca konutların plan ve cephe özellikleri de tipolojik bir analizle belirlenmiştir. 4. Bölümde, tez kapsamında uygulama alanı olarak seçilen Ulucami çevresindeki tarihi dokunun fiziksel ve sosyo-kültürel yapısı saptanmıştır. Ayrıca bölgede mimari ve mekan sal tespitler yapılarak, bölgedeki tarihi konutlar ve anıt sal yapılar belgelenmiştir. 5. Bölümde, bölge için koruma amaçlı kararlar geliştirilmiş ve yaşayarak korunan bir çevre olabilmesi için öneriler getirilmiştir. ix