Adana ili Tufanbeyli ilçesi köylerinde koyun yetiştiriciliğinin karakterizasyonu

Bu araştırma Adana ili Tufanbeyli ilçesi köylerinde koyun yetiştiriciliğini karakterize etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada morfolojik özelliklerin belirlenmesi için 3 köyden 446 baş koyun ve 10 baş koç, döl verimi özelliklerinin tespiti amacıyla 488 baş koç altı koyun, süt verimi özelliklerinin tahmini amacıyla Hanyeri köyünde 2 işletmede144 baş koyun, büyüme özelliklerinin tespiti için Hanyeri köyünde 2 işletmede 83 baş dişi kuzu ve 63 baş erkek kuzu kullanılmıştır. Koyunların %97.3'ü ve koçların %100'ü beyaz vücut rengine sahiptir. Koyun ve koçların tamamı boynuzsuz bulunmuştur. Koyunlarda canlı ağırlık ve cidago yüksekliği sırayla 69.0±0.4 kg, 73.4±0.2 cm, koçlarda ise aynı ölçüler 89.2±3.3 kg 85.0±1.2 cm olarak tespit edilmiştir. Vücut ölçüleri bakımından köyler ve yaş grupları arasındaki farklar koyunlarda önemli, koçlarda önemsiz bulunmuştur. Döl verimi kriterlerinden kısırlık oranı ve ikizlik oranı sırayla %7.2 ve %9.1 dır. Koyunlarda günlük ortalama süt verimi, laktasyon süresi, laktasyon süt verimi ve sağılan süt verimi sırayla 888.3±26.6 g, 166.9±1.5 gün, 151.2±5.3 kg ve 72.1±3.1 kg olarak saptanmış olup yaş grupları arasında gözlenen farklar çok önemli bulunmuştur. Süt verim özelliklerinde en yüksek değerleri 5 yaşlı koyun grubu sergilemiştir. Süt verimi bakımından geniş bir varyasyon (47-360 kg) bulunmuştur. Laktasyon özellikleri şimdiye kadar saptanan değerlerden istisnai olarak yüksek bulunmuştur. Kuzuların doğum ağırlığı 4.3±0.1 kg, sütten kesim ağırlığı(90 günlük) 22.0±0.2 kg ve 0-90 gün arası günlük ortalama canlı ağırlık artışları 199.7±2.3 g olarak belirlenmiş ve özellikler üzerinde cinsiyetin ve doğum tipinin etkisinin çok önemli olduğu saptanmıştır. Süt verim özellikleri bakımından oldukça yüksek bir varyasyon gözlenmiş, ancak büyüme özellikleri bakımından aynı genişlikte bir varyasyon gözlenememiştir. Tufanbeyli ilçesi köylerinde yetiştirilen koyunların genellikle Kangal tipi Akkaraman olduğu belirlenmiştir.