Adana merkez ve kırsal alanlarda trafiksel kaynaklı organik hava kirleticileri ve atmosferik poliaromatik hidrokarbonlar

ÖZYÜKSEK LİSANSADANA MERKEZ VE KIRSAL ALANLARDA TRAFİKSELKAYNAKLI ORGANİK HAVA KİRLETİCİLERİ VEATMOSFERİK POLİAROMATİK HİDROKARBONLARSezen YALAKİÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜKİMYA ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Hunay EVLİYAYıl: 2005, Sayfa: 121Jüri : Prof. Dr. Hunay EVLİYADoç. Dr. Sultan GİRAYDoç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK188 atmosferik bileşen, Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından tehlikeliatmosfer kirleticisi veya hava zehiri olarak tanımlanmıştır. Poliaromatikhidrokarbonlar her yerde rastlanan ve en önemli kanserojen hava kirleticilerindendir.Bu çalışmada atmosferik örnekler, trafiğin yoğun olduğu Adana merkez ve yoğunolmadığı kırsal bölgelerden alınmıştır. Örnekler Soxhelet' te 18 saat süreyle 200 mlaseton ve diklorometan karışımı ile ekstrakte edilmiştir. Ekstraktların analizi GC/MSkullanılarak gerçekleşmiştir. Sonuçlar Adana merkezde, ilçelere göre daha yüksekkonsantrasyonda poliaromatik hidrokarbon (PAH) ve diğer atmosfer kirleticisiolduğunu göstermiştir. En çok gözlenen PAH' lar naftalin ve oksijenli PAH' lardır.Birçok örneğin alkan, benzendikarboksilikasit, toluen, bifenil ve benzen içerdiğibulunmuştur. Bu sonuçlara göre trafiğin oldukça önemli PAH ve toksik havakirletici kaynağı olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: PAH, tehlikeli atmosfer kirleticileri, trafik yoğunluğu, AdanaI