Adapazarı siltinde aşırı konsolidasyon oranınındrenajsız kayma direncine etkisi

Temeller yapılardan gelen gerilmeleri zeminlere aktaran yapı öğeleridir. Temeller hem taşıma gücü kaybı olmadan hem de oturma limitlerini aşmadan görev yapacak şekilde tasarlanırlar. Dolayısıyla bir yapının ve temelin tasarım aşamasında temel taşıma gücü büyüklüğünü hesaplamak için zeminlerin kayma direnci parametrelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bir zeminin kayma dayanımı, zemine aktarılabilecek en büyük kayma gerilmesi değeridir. Özetle bir zeminin kayma dayanımı o zeminin plastik denge durumuna karşılık gelen değerdir. Kayma direncinin aşılması durumu göçmeye sebep olacağından kayma direnci parametrelerinin gerçekçi bir şekilde Geoteknik Mühendisliği açısından elzemdir. Ani yüklemeye maruz kalacak temellerin altında yer alan doygun ince daneli zeminlerde genellikle drenajsız kayma direnci etkin olmaktadır. İnce daneli zeminlerden olan siltler, kuvars kristallerinin parçalanmasıyla oluşan düşük plastisiteli ya da plastik olmayan, genleşme ve büzülme özellikleri sebebiyle farklı koşullarda farklı davranışlar gösteren zeminlerdir. Adapazarı siltleri ise, Adapazarı Ovası'na Sakarya Nehri tarafından taşınan ince daneli flüviyal malzemenin, su akışının yavaşlaması neticesinde çökelmesiyle oluşan zeminlerdir. Bu çalışmada, laboratuvar koşullarında kilden arındırılan Adapazarı siltinden elde edilen yapay siltli zemine bentonit kilinden, ağrılıkça %0 dan %40 a kadar değişken nispetlerde olacak şekilde kil (bentonit) katılması sonucunda yapay siltli killi zemin oluşturulmuştur. Bu tez kapsamında farklı kil oranlarına sahip zeminlerde, farklı aşırı konsolidasyon oranı değerlerinin drenajsız kayma direnci üzerindeki etkilerini belirlemeye dayanan deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Buna göre, farklı kil oranlarına sahip olarak yeniden yapılandırılmış numuneler öncelikle öncelikle aşırı konsolide hale getirilmiş, sonrasında konsolidasyonuz-drenajsız (UU) üç eksenli hücre kesme deneylerine tabi tutulmuşlardır. Doygunluğu sağlamak amacıyla bulamaç yöntemiyle hazırlanan kardeş numuneler 200, 300 ve 400 kPa basınç altında ayrı ayrı konsolide edilerek üç eksenli hücre kesme deneyi ile test edilmiştir. Deney sonuçları aynı kil oranlarına sahip zeminlerde aşırı konsolidasyon oranının artmasıyla kayma direncinin arttığı gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra silt numunelerde kil oranının artması direncin azalması yönünde bir sonuç doğurmaktadır.