Adblue tankı kafesi şasi bağlantı braketi tasarımı ve yapısal dayanım analizi

Tez kapsamında ticari bir araçta adblue olarak bilinen üre çözeltisini ihtiva eden tankın kafesinin şasi bağlantı braketlerinin tasarımı yapılmıştır. Gelişen emisyon standartlarıyla birlikte bu çözeltiye olan ihtiyaç oldukça artmıştır. Bu sebeple sisteme ait pompa, tank hacmi gibi unsurların ağırlığı ve hacmi artmıştır. Ek olarak, adblue tankı ve ilgili sistemlerin şasi bağlantısı için en uygun konum aynı zamanda ticari aracın tasarımı gereği bir takım hareketli parçalara oldukça yakındır. Bunların yanında, ticari araç ailelerinde aynı motor ve emisyon sistemlerine sahip farklı amaçlar ile tasarlanmış pek çok araç varyantı vardır. Yapılan tasarım tüm bu varyantları kapsamalıdır. Bu üç madde düşünüldüğünde sistemi şasiye bağlayacak braketlerin tasarım zorlukları anlaşılabilinir. Tasarım çalışmaları yapılacak ilgili sistemlerin detayları açıklanarak, tasarımdan sağlanması beklenilen gereklilikler ortaya koyulmuştur. Bu gereklilikler tasarıma yön veren temel limitlerdir. Gerekliliklerin analitik olarak ortaya koyulmasının ve tasarımcı tarafından özümsenmesinin ardından tasarım çalışmalarına başlanmıştır. Her bir gereklililiğin sağlandığının kontrolü yapılmalıdır. Gerekliliğin sağlandığı kontrolü gerekliliğin niteliğine bağlı olarak projenin farklı aşamalarında yapılmıştır. Geometrik olarak konsept tasarımın ortaya koyulmasından, prototip parça ile saha testlerinin tamamlanmasına kadar nihai tasarıma uzanan süreçteki her bir aşamada sağlanan gereklilikler belirtilmiştir. Geometrik olarak konsept tasarımın oluşturulmasıyla birlikte paket ile ilgili gerekliliklerin kontrolü yapılmıştır. Akabinde parçanın dinamik olarak yapısal dayanım analizinin yapılmasıyla birlikte ilgili gerekliliğin karşılandığı gösterilmiş olup, prototip parça imalatına ve saha testlerine hazırlık ile ilgili çalışmalara başlanmıştır. Prototip parça imalatı öncesinde tasarımcının konsept tasarıma ait detaylı teknik resimleri oluşturması gereklidir. Bu amaçla imalatçı ile üretilebilinir toleranslar üzerine anlaşıldıktan sonra, sisteme tolerans analizi yapılarak teknik resimlerde bu değerler belirtilmiştir. İmalatı tamamlanan prototip parçalarda bu teknik resimler uygunluk şartı aranmıştır. Bağlantı elemanı olarak civata kullanılan sistemlerde, prototip parçaların saha testlerinde kullanılacak araçlara montajı için tork bilgisi gereklidir. Tork bilgisinin elde edilmesi amacıyla her bir bağlantı için gerekli testler tamamlanıp, test sonuçlarından elde edilen değerler üretim sırasındaki sıkma toleransları göz önünde bulundurularak güncellenmiştir. Güncel tork değerlerinin en alt limitinden saha testleri için prototip parçaların araç montajı tamamlanmıştır. Montaj sırasında bağlantı yüzeyi ve bağlantı elemanı görsel olarak tork kaybı kontrolleri yapılabilmesi için işaretlenmiştir. Saha testleri sırasında belirli aralıklarla görsel kontrolleri yapılarak hem parçanın bütünlüğü hem de tork kayıplarına karşı incelemeler yapılarak, başarılı bir şekilde saha testleri tamamlanmıştır. Tez sonucu olarak Eu6 emisyon seviyesine sahip ticari bir araçta adblue tankı kafesini şasiye bağlayan braketlerin nihai tasarımı, bu tasarıma giden süreçte yapılan çalışmalar açıklanarak, ortaya koyulmuştur.