Adjuvan analjezik ilaçlardan klonidin'in in vitro sinir hücresi kültüründe nörotoksik etkilerinin araştırılması

ÖZETAnesteziyolojide intratekal olarak kullanılan ajanlar nöronlar içinhistopatolojik hasar ve bölgesel kan akımında değişiklikler oluşturabilirler. Nörolojikhasara neden olabilecek etkenler arasında katater ve ponksiyon uygulamalarındaspinal korda direk travma, kord perfüzyonunda azalma ve en önemlisi kullanılanajanın direkt toksik etki sayılabilir. Histopatolojik değişiklikler meninkslerde veyamyelit ve aksonal dejenerasyon yaparak nöroaksiste lokalize olabilir. Nörotoksik etkisolüsyonların yüksek konsantrasyonlarına bağlı kanlanmada azalma veyaanesteziğin uzun süreli kullanımı hatta adjuvant kullanımı ile gerçekleşebilir. Klonidinbir adjuvan ve yüksek seçiciliği olan bir alfa agonist olarak klinikte 20 yılı aşkınsüredir kullanılmaktadır. Anksiyolitik, sedatif ve analjezik olup hemodinamik açıdanstabilize edici etki de göstermektedir. Alfa 2 adrenoreseptör olarak tanımlanmaları ilebirlikte biyokimyasal özellikleri, sinyal iletimi, sempatik sinir sistemi modulasyonu venörotransmisyona etkileri hakkında birçok bilgi oluşmaktadır. Klonidin kullanımınabağlı nörotoksik etki hakkında ne hayvan ne de insan çalışmalarında hiçbir kanıtbulunamamıştır.Klonidine bağlı olası nörotoksik etki sıçan nöroblastoma hücre dizinindekinöronlarda in vitro olarak çalışılmıştır. Bu çalışmada 24 saat süre ile 1 mM dbcAMPuygulaması ile aksonal nörit uzatması ve nöron farklılaşması sağlanan hücrelerde,MTT ile hücre yaşam testi ve nörotoksisite tarama testi ile nörit inhibisyonusaptanmıştır.Klonidininin (Catapres) 1:1, 1:5 ve 1:25 lik dilusyonları NB2a nöroblastomahücrelerine uygulanmış ve seçilen tüm zamanlarda belirgin olmayan bir etkisaptanmıştır. Hiçbir konsantrasyonda, farklılaşan nöronlarda, anlamlı bir toksik etkiyebağlı nörit inhibisyonu bulunmamıştır. Ancak doza bağlı hem farklılaşma öncesindehem de sonrasında hücre ölümünü gösteren MTT bulguları ve nörit inhibisyonunugösteren nörotoksisite tarama testi sonuçları gözlenmiştir. Daha da önemlisi yüksekhücre dansitesinin anlamlı olmamasına rağmen bu toksik etkiye karşı koruyucuolduğu saptanmıştır.Klonidinin nörotoksik etkisinin anlaşılabilmesi için bu çalışmada in vivoşartların kompleksliğinden kurtulmayı sağlayan nörotoksisite tarama testi kullanıldı.Hafif bir şekilde oluşan toksik etkinin ilaçta bulunan koruyuculardankaynaklanabileceği hatta klonidinin bu etki için koruyucu olabileceği düşünüldü. İn1vivo şartlarda çevrelerinden alabilecekleri koruma etkisinden yoksun durumdakinöronlarda, toksik etkinin bu yöntemle araştırılması hem akut hem de gecikenetkilerin gösterilmesinde önemli olabilir. Bu çalışmanın sonucunda tedavi amaçlı bileolsa nöron yaşamına sunulan ilaçların nörotoksisite tarama testinden alınmış verilerledesteklenmesi ve klinik kullanımdan önce her türlü nörotoksik etki açısından kontroledilmesi gerektiğine karar verildi.2