Adölesan gebeler ile yetişkin gebelerin doğum korkusu ve kaygı düzeylerinin karşılaştırılması

Amaç: Bu araştırma, adölesan gebeler ile yetişkin gebelerin doğum korkusu ve kaygı düzeylerini karşılaştırmak amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki (01 Eylül 2018-31 Kasım 2018) araştırmanın evrenini, Çorum Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran gebeler oluşturmuştur. Örneklemi ise 15-19 yaş arasındaki adölesan gebeler ve 20-35 yaş arasındaki yetişkin gebeler oluşturmaktadır. Araştırmada; dâhil edilme kriterlerini sağlayan, gebelikte risk durumu olmayan, araştırmaya katılmayı kabul eden, çalışmaya katılmaya engel olacak bir hastalık bulundurmayan, Türkçe okuma ve anlama kapasitesine sahip olan, 3. trimestırda, 62 adölesan ve 62 yetişkin gebe yer almıştır. Her iki gruptaki gebelerde bu çalışma için araştırmacı tarafından hazırlanmış olan "Tanıtıcı Bilgi Formu" kullanılmıştır. Gebelerin fiziksel özellikleri, sosyodemografik özellikleri ve obstetrik özelliklerine ait verileri içeren tanıtıcı bilgi formunun doldurulmasından sonra gebelerin doğum korku düzeylerini tespit etmek için "Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi A Versiyonu Ölçeği'' kullanılmıştır. Gebelerdeki kaygı düzeyini belirlemek için de "Beck Anksiyete Ölçeği'' kullanılmıştır. Form ve anketler yüz-yüze görüşme yöntemi ile doldurulmuştur. Verilerin analizinde 'SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20.0' yazılım programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Adölesan ve yetişkin gebeler arasında yaş, gebelik öncesi ve gebelikteki vücut ağırlığı gibi fiziksel özellikler ile; eğitim durumu, çalışma durumu, aile tipi ve ekonomik durum gibi sosyodemografik özellikler ve bazı obstetrik özellikler (gebelik haftası, önceki gebeliklerde düşük yapmış olma ve gebeliğin planlı olması) açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05). Gebelere uygulanan Wijma-A Doğum Beklentisi/ Deneyimi Ölçeği puanlarının toplam ortalaması 49,88±22,53 olarak hesaplanmış ve gebelerin doğum korkusunun orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Wijma-A toplam puan ortalaması adölesan gebelerde 50,73±21,33 ve yetişkin gebelerde 49,03±23,82 olup, grupların doğum korkusu açısından benzer olduğu tespit edilmiştir (p>0,05). Çalışmamızda gebelerin doğum korkusu düzeylerinin dağılımlarına bakıldığında adölesan olan gebelerin %25,8'inin düşük, %54,8'inin orta, %16,1'inin ağır, %3,2'sinin klinik düzeyde; yetişkin olan gebelerin ise %33,9'unun düşük, %44,5'inin orta, %14,5'inin ağır ve %8,1'inin klinik düzeyde doğum korkusu yaşadığı saptanmıştır. Adölesan ve yetişkin gebelere uygulanan Beck Anksiyete Ölçeği puanlarının toplam ortalaması ise 10,61±8,01 olup, gebelerin hafif düzeyde kaygıya sahip oldukları görülmüştür. Kaygı düzeyi puan ortalaması adölesan gebelerde 10,90±8,82 ve yetişkin gebelerde 10,30±7,17'dir. Gebelerin Beck Anksiyete Ölçeği toplam puanlarının yaş grupları arasında anlamlı bir farklılık göstermediği (p>0,05) saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, doğum korkusu ile kaygı düzeyi arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Adölesan ve yetişkin gebelerin; fiziksel özellikler ile bazı sosyodemografik ve obsterik özellikler açısından farklı olmalarına rağmen; korku düzeyleri benzer bulunmuş ve orta düzeyde doğum korkusu yaşadığı belirlenmiştir. Gebelere uygulanan Beck Anksiyete Ölçeği sonuçları incelendiğinde, gebelerin hafif düzeyde kaygıya sahip oldukları, adölesan ve yetişkin gebe grupları arasında kaygı düzeyi açısından anlamlı farklılık olmadığı ve doğum korkusu ve kaygı düzeyinin pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Gebelerin orta düzeyde doğum korkusu yaşadıkları göz önünde bulundurulduğunda; doğum korkusunun azaltılması ve doğum sürecinin daha olumlu ilerleyebilmesi için başta ebeler olmak üzere deneyimli sağlık personelleri tarafından gerekli eğitimlerin düzenlenerek bilgilendirme çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiği söylenebilir.