Adölesan voleybol sporcularında yeme tutumu, beden imajı, zihinsel dayanıklılığın ve antrenörlerinden algıladıkları vücut ağırlığı baskısının değerlendirilmesi

Bu araştırma adölesan voleybol sporcularında yeme tutumu, beden imajı, zihinsel dayanıklılık ve antrenörlerden algılanan vücut ağırlığı baskısını değerlendirmek amacıyla Ankara'daki voleybol kulüplerinde aktif voleybol oynayan 10–18 yaş aralığındaki 131 kız ve 129 erkek olmak üzere toplam 260 voleybolcu ile yürütülmüştür. Katılımcılara demografik özellikler ve sağlık durumlarına ilişkin soruların yanı sıra Yeme Tutum Testi (YTT-26), Beden İmajı Ölçeği (BİÖ), Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri (SZDE), Adölesanlar İçin Beslenme Alışkanlıkları Ölçeği (ABAÖ) ve Sporcuların Antrenörlerinden Algıladıkları Vücut Ağırlığı Baskısı Ölçeği (SAAB)'ni içeren bir anket formu uygulanmıştır. Ayrıca sporcuların antropometrik ölçümleri de çalışmacı tarafından alınmıştır. YTT-26 sonuçlarına göre kızların %21,4'ü ve erkeklerin %14'ü yeme bozukluğu açısından risk grubunda olduğu saptanmıştır. Cinsiyete göre YTT-26 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur (p>0,05). Kız voleybolcuların BİÖ, ABAÖ ve SAAB puanları erkeklerden yüksek; erkek voleybolcuların SZDE puanı ise kızlardan yüksek bulunmuştur (p<0,05). YTT-26 puanı, BİÖ ve SAAB ile pozitif r=0,255, r=0,224, p<0,001), ABAÖ puanı ise BİÖ ve SAAB ile negatif yönde anlamlı korelasyon göstermektedir (r=-0,255, p<0,001, r=-0,139, p=0,025). Ayrıca BİÖ ile SZDE ve SZDE ile SAAB arasında negatif ilişki saptanmıştır (r=-0,194, p=0,002, r=-0,196, p=0,002). Sonuç olarak adölesan voleybolcuların beden imajı algıları ve yeme tutumları, gelişimsel ve sportif faktörlerin etkisiyle olumsuz etkilenebilmektedir. Bu nedenle adölesan sporcuların psikolojik durumlarının ve beslenme alışkanlıklarının düzenli olarak izlenmesi ve gerekli durumlarda profesyonel destek sağlanması önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Adölesan Sporcu, Beden İmajı, Yeme Tutumu, Zihinsel Dayanıklılık, Ağırlık Baskısı