Adölesanlarda diyet inflamatuar indeksinin abdominal obezite ile ilişkisi

Bu araştırma, adölesanların besin tüketimleri değerlendirilerek diyet inflamatuar indeks (Dİİ) ile abdominal obezite arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2025 yılında, Kayseri Merkezde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ve özel okullarda öğrenim gören 12-16 yaş arası 386 (189'u erkek, 197'si kız) adölesan ile yürütülmüştür. Bireylerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları anket ile elde edilmiş, antropometrik ölçümleri alınmış ve fiziksel aktivite düzeyleri Çocuklar İçin Fiziksel Akitivite Anketi (ÇFAA) ile değerlendirilmiştir. Adölesanların Beden Kütle İndeksi (BKİ) Z skor verileri WHO AnthroPlusa göre sınıflandırılmıştır. Ayrıca 24 saatlik besin tüketim kayıtlarından Dİİ değerleri incelenmiş, tüm parametrelerle Dİİ puanları ve tertiller arası farklılıklar belirlenmiştir. Yaş ortalaması 13,5±1,2 yıl olan adölesanların BKİ Z skor sınıflamasına göre erkeklerin %18'i, kızların %7,6'sı şişmandır. Her iki cinste de riboflavin, folik asit, kalsiyum (Ca), D vitamini ve selenyum (Se) alımlarının, erkeklerde omega-6, E vitamini ve kızlarda B6 vitamini, demir (Fe), çinko (Zn) alımlarının yetersiz oldukları belirlenmiştir. Adölesanların Dİİ puan medyanı 5,0 (1,2-7,7)'dir. (en az -11,7", en çok +12,8) Katılımcıların %81,1'i proinflamatuvar diyet, %18,9'u ise antiinflamatuvar diyet profiline sahiptir (p>0,05). Ancak, Dİİ tertillerine göre; vücut ağırlığı, boy uzunluğu, BKİ değerleri, vücut yağ yüzdeleri ve fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Dİİ puanı ile vücut yağ yüzdesi arasında pozitif yönde (B=0,410; %95 GA: 0,232–0,589; p<0,001), fiziksel aktivite puanı ile negatif yönde anlamlı ilişki (B=-1,562; %95 GA: -2,642 – -0,481; p=0,005) olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak; adölesan bireyler arasında Dİİ puanları ile antropometrik ölçümleri ve fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Ancak yapılan çoklu regresyon analizinde Dİİ skorlarının yüksek olmasının vücut yağ yüzdesini arttırdığı saptanmıştır. Bu nedenle, adölesanların gereksinimlerini yeterli düzeyde karşılamalarının ve antiinflamatuvar özellikte beslenmenin, diyetin inflamatuar yükünün azalmasına, büyüme ve gelişmenin sağlıklı şekilde devam etmesine ve kronik hastalıkların önlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.