Adıyaman ilindeki hemodiyaliz hastalarında sarkopeni durumunun araştırılması

Kronik böbrek hastalığında (KBH) kas kitlesinin kaybı sedanter yaşamayı arttıran, kardiyovasküler sağlığı bozan, morbidite ve mortaliteyi arttıran önemli bir komplikasyondur. Ülkemizde KBH sıklığı yaklaşık %15 bildirilmiştir. Yaşlı hemodiyaliz hastalarında mortalitede belirleyici olan sarkopeni sıklığının %60'lara kadar ulaştığı ifade edilmiştir. Ancak ülkemizdeki veriler sınırlıdır. Çalışmamızda hemodiyaliz tedavisi altındaki hastalarda sarkopeni sıklığının belirlenmesi, sarkopeni ile ilişkili sosyo-demografik ve klinik faktörlerin analiz edilmesi ve kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Çalışmaya nefroloji kliniğimizde takipli18 yaş üzeri, en az altı aydır hemodiyaliz tedavisi altındaki evre IV 61 KBH hastası ve 55 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm hastalarda, yaş, cinsiyet gibi sosyo-demografik özellikler, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ) kalça çevresi, üst kol çevresi, bel çevresi ve cilt kalınlığı gibi antropometrik özellikler ölçüldü. Vücut kompozisyonları biyoelektriksel empedans analizi (BEA) ile değerlendirildi. Sarkopeninin değerlendirilmesi için el dinamometresi ile el kavrama gücü, 6 metre yürüme testi ile yürüme hızı, BEA ile kas kitlesi analiz edildi. Sarkopeni tanısı için "European Working Group on Sarcopenia in Older People(EWGSOP)"kriterleri kullanıldı. Bulgular Hastaların ortalama yaşı 46,5 ± 12,1yıl, kontrollerin 42,0 ± 10,1 yıldı. Kontrol grubunun %54,5'i kadın, hastaların %39,3'ü kadındı. Kontrol grubunun BMI (p <0.001), bel çevresi (p=0,047), üst kol çevresi (p<0,001), baldır çevresi (p<0,001), kalça çevresi (p<0,001) ve cilt kalınlığı (p<0,001) istatiksel açıdan anlamlı olarak hemodiyaliz hastalarından daha yüksekti. Benzer şekilde yürüme hızı, el kavrama gücü ve total kas kitlesi hemodiyaliz hastalarında daha düşüktü. Kontrol grubunda sarkopeni sıklığı %5,5'ti, hemodiyaliz grubunda %31,1'di Hemodiyaliz hastalarında sarkopeni sıklığı kontrol grubundan daha yüksekti. Sarkopenisi olan hastalarda VKİ, bel çevresi, kol çevresi, kalça çevresi, baldır çevresi ve cilt kalınlığı sarkopenisi olmayanlardan daha düşüktü. Sonuç Sarkopeni hemodiyaliz tedavisi altındaki KBH hastalarında yaygın görülmektedir. Bu hastalarda sarkopeni VKİ, bel çevresi, kol çevresi, kalça çevresi, baldır çevresi ve cilt kalınlığı gibi antropemetrik ölçümlerle ilişkilidir. Bu nedenle antropometrik ölçümler sarkopeninin erken tanısı için dikkate alınabilir. Çalışmamızda izlenen sarkopeni sıklığının yüksekliği, hemodiyaliz hastalarında nutrisyonel, fonksiyonel durumun takibine ve egzersiz ve nutrisyonel desteğin hastaların tedavisine entegre edilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Anahtar sözcükler: Sarkopeni, hemodiyaliz, antropometrik