Afet gönüllülerinin fiziksel aktivite düzeylerinin ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi

Bu araştırma, afet gönüllülerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesini amaçlamaktadır. Afetler, bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını tehdit eden, toplumsal düzeni bozan ve bireylerin baş etme kapasitelerini zorlayan krizlerdir. Afet yönetiminde gönüllülerin aktif rol üstlenmesi, afet sonrası süreçlerin etkinliğini artırırken, bu bireylerin karşılaştıkları yoğun fiziksel yük ve psikolojik baskı, fiziksel aktivite ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin belirlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, araştırmada gönüllülerin demografik özelliklerine göre farklılıklar incelenmiş; elde edilen veriler doğrultusunda gönüllülerin afet süreçlerindeki rol ve performanslarına yönelik çıkarımlar yapılmıştır. Araştırma grubunu, farklı yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim ve çalışma durumu gibi demografik özelliklere sahip toplam 330 afet gönüllüsü oluşturmaktadır. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) (Kısa Formu), psikolojik dayanıklılık düzeylerini ölçmek amacıyla ise Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, afet gönüllülerinin fiziksel aktivite düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, yaş ve öğrenim durumuna göre fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Psikolojik dayanıklılık düzeyleri incelendiğinde ise medeni durum, uyku süresi ve afet eğitimi alma değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05). Bekar gönüllülerin psikolojik dayanıklılık puanlarının evli bireylere kıyasla daha yüksek olduğu, ayrıca afet eğitimi alan gönüllülerin psikolojik dayanıklılığın bazı alt boyutlarında daha güçlü skorlar elde ettikleri ortaya konulmuştur. Bu bulgular, afet gönüllülerinin afet yönetimi süreçlerinde etkin görev alabilmeleri için yalnızca teknik bilgi ve becerilerle değil, aynı zamanda fiziksel ve psikolojik yeterliliklerle desteklenmeleri gerektiğini göstermektedir. Düzenli fiziksel aktiviteye teşvik, gönüllülerin afet ortamında karşılaştıkları fiziksel zorluklarla daha kolay başa çıkabilmelerini sağlarken, psikolojik dayanıklılıklarını artırmaya yönelik eğitim ve destek programları da stresle başa çıkma ve afet sürecinde sürdürülebilir performans açısından kritik bir önem taşımaktadır. Araştırma sonuçlarının, afet gönüllülerinin eğitim programlarının geliştirilmesine, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesine ve gönüllülük sisteminin daha etkin bir yapıya kavuşturulmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.