Afgan mülteci kadınlarda toplumsal cinsiyet, dindarlık ve benlik saygısı

Ülkesinden savaş, siyasi iktidarsızlık, şiddet gibi nedenlerle zorunlu olarak göç etmek zorunda bırakılan ve hem mülteci hem de kadın olmak bakımından dezavantajlı konumda bulunan Afgan mülteci kadın örneklemi, farklı yönlerden anlaşılmaya ve incelenmeye muhtaçtır. Afgan kadınların benlik saygılarının, diğer bir ifadeyle kendilerinden memnuniyetlerinin ne derece olduğu ve bunun da demografik değişkenlerin yanı sıra bireyin hayatında önemli dinamikler olan din ve toplumsal cinsiyet algıları gibi değişkenler açısından incelenmesi dikkate değer bir husus olarak görülmektedir. Araştırmanın temel amacı, Türkiye'ye zorunlu nedenlerle göç etmiş Afgan mülteci kadınların toplumsal cinsiyet algılarını, içsel dini motivasyonlarını ve benlik saygılarını incelemektir. Bu amaçla nicel araştırma yöntemi kullanılan araştırma, Elazığ ilinde ikamet eden 136 Afgan kadınla gerçekleştirilmiştir. Demografik değişkenler ile toplumsal cinsiyet algıları, benlik saygıları ve içsel dini motivasyon düzeyleri arasında bir ilişkinin olup olmadığı incelenmektedir. Bu sebeple çalışmada Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve İçsel Dini Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara dayalı olarak, Afgan mülteci kadınların toplumsal cinsiyet algılarının yaş, medeni durum ve eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; çalışma durumu ve ekonomik durum değişkenleriyle ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulgulanmıştır. Benlik saygıları ise eğitim düzeyi ve ekonomik durum değişkenleri ile anlamlı düzeyde farklılaşırken; yaş, medeni durum ve çalışma durumu değişkenleriyle anlamlı düzeyde farklılaşmadığı sonucuna varılmıştır. İçsel dini motivasyonlarına baktığımızda ise yaş, eğitim düzeyi ve ekonomik durum değişkenleriyle anlamlı olarak farklılaştığı; medeni durum ve çalışma durumu değişkenleriyle ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Toplumsal cinsiyet algısı, benlik saygısı ve içsel dini motivasyon ilişkisi ile alakalı sonuçlar incelendiğinde; toplumsal cinsiyet algısı ile içsel dini motivasyon arasında negatif yönde anlamlı ilişki ve toplumsal cinsiyet algısı ile benlik saygısı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunurken; benlik saygısı ve içsel dini motivasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır.