Afganistanlıların Türkçe öğrenme sürecinde Peştuca-Türkçe dil farklılıklarından kaynaklanan sorunların analizi

Günümüzün hızla değişen bilim ve teknoloji dünyasında ilerleyebilmek, modern toplumların bireylerinden beklenen niteliklere sahip olabilmek hem iş hem de eğitim alanlarında daha iyi fırsatlar elde edebilmek için ana dilin yanı sıra ikinci ve hatta üçüncü bir dile hâkimiyet kazanmak adeta zorunlu hale gelmiştir. Türkçe, konuşulduğu ülkenin sürekli gelişen yapısı, farklı alanlardaki başarıları ve uluslararası düzeydeki özelliği taşımaktadır. Yüzyıllardır süregelen Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, özellikle son yıllarda giderek artan bir önem kazanmaktadır. Türkçe, dünya genelinde milyonlarca insan tarafından ana dil ya da yabancı dil olarak konuşulan ve yaygın bir şekilde kullanılan dillerden biri olarak öne çıkmaktadır. Küresel ölçekte önemli bir konuma sahip olan Türkçe, bu dili öğrenmek veya öğretmek yoluyla bireylerin uluslararası ilişkiler, seyahat, ticaret ve eğitim gibi çeşitli alanlarda daha geniş fırsatlar elde etmelerine olanak tanımaktadır. Son yıllarda, Türkiye'nin ekonomik, kültürel, ticari, turistik ve iletişimsel etkilerinin artmasıyla Türkçeye olan ilgi giderek yükselmiştir. Bu doğrultuda, Afganistan'dan gelen bireyler, Türkçenin yabancı dil olarak öğrenilmesinde kritik bir rol üstlenmektedirler. Afganistan, Türkçenin büyük bir ilgi gördüğü ülkeler arasında yer almaktadır. Türkçeyi öğrenmek isteyen Afganistanlıların sayısında sürekli bir artış gözlenmektedir. Ancak, Peştuca ve Türk dilleri arasındaki kökenler ve yapılar, dil öğrenimini oldukça zorlaştırabilecek ve birçok hata potansiyeline sahip farklılıklar içermektedir. Bu farklı düzeydeki pek çok detay, dil öğrenim sürecinde karşılaşılabilecek zorlukları artırabilir. Peştuca ana dili olan bireylerin Türkçe öğrenirken bu dil farklılıklarını anlamalarının, etkili bir dil öğrenimini destekleyeceği düşünülmektedir. Bu araştırmada, Afganistan'daki çeşitli Türkiye Maarif Vakıf Okulları ve üniversitelerinde Türkçe öğretmenliği yapmış veya hâlihazırda görev yapan eğitmenlerin, Peştuca konuşanların Türkçe öğrenme sürecinde karşılaştığı dil farklılıklarından kaynaklanan zorluklar üzerine görüşleri derlenerek betimsel analiz yöntemiyle incelenmekte ve Peştunlara Türkçe öğreniminde yardımcı olabilecek öneriler geliştirilmektedir. Bu çalışmanın elde edilen veriler, sonuçlar ve önerilerin, Türkçe öğrenmeye yeni başlayacak ya da devam eden Peştunlar ile ana dili Türkçe olan ve Peştuca öğrenmek isteyen bireyler için faydalı olacağı inanılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Türkçe veya Peştuca öğrenen ya da bu alana ilgi duyan bireyler için yararlı olabileceği düşünülen bazı teorik bilgiler sunulmuştur. Bu bilgiler arasında Peştuca ve Türkçenin tarihsel gelişimi, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ve tarihçesi, Peştuca ile Türkçe dil bilgisi karşılaştırmaları gibi konular ele alınmıştır. Çalışmanın son iki bölümünde ise, Afganistan'daki Türkiye Maarif Vakıf Okulları ve üniversitelerinde Türkçe eğitimi veren öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular; Peştunların Türkçe öğrenme sürecinde sıkça karşılaştıkları zorlukların analizi, çözüm önerileri; Peştuca ile Türkçe arasındaki temel farklılıklar ve bu konulardaki kısa açıklamalar içermektedir. Anahtar Kelimeler: Türkçe, Peştuca, Benzerlikler, Farklılıklar ve Zorluklar