Ağrı'da yetişen çeşitli tıbbı bitkilerin bazı makro ve mikro element içeriklerinin belirlenmesi ve metabolik enzimlere etkileri

Tıbbi bitkilerin besin elementleri miktarları ve enzim aktivitelerinin belirlenmesi son yıllarda üzerinde önemle durulan araştırma alanlarından birisidir. Bu araştırmada kullanılan Ferula rigidula, Eremurus spectabilis, Rheum ribes, Prangos ferulaceae bitkileri Ağrı'nın çeşitli lokalitelerinde doğal olarak yetişen türlerdir. Bu bitkiler ülkemizde genellikle tıbbi amaçlar ve gıda maddesi olarak kullanılmaktadır. Ferula rigidula, Eremurus spectabilis, Rheum ribes, ve Prangos ferulaceae taksonları doğal yetişme ortamlarından temin edilerek bitki dokularındaki makro-mikro element miktarı, glutatyon redüktaz (GR), karbonik anhidraz (CA) ve katalaz (CAT) gibi metabolik enzim aktivite değişimleri belirlenmiştir. Karbonik anhidraz (CA) enzimi, hemen hemen tüm canlılarda CO2'in hidratlanarak HCO3- ve H+'ya dönüşümünü tersinir olarak katalizleyen çok önemli bir enzimdir. Glutatyon redüktaz, NADPH kullanarak yükseltgenmiş glutatyonun (GSSG) indirgenmiş glutatyona (GSH) dönüşümünü katalizleyen önemli bir antioksidan enzimdir; oluşan GSH peroksitlerin indirgemesini sağlar. Yapılan çalışmada kullanılan bitkilerin ortalama olarak en fazla bor F. rigidula (1,46 mgkg-1), en fazla sodyum R. ribes (9750 mgkg-1), en fazla magnezyum R. ribes (159,97 mgkg-1), en fazla potasyum F. rigidula (1046,33 mgkg-1), en fazla kalsiyum E. spectabilis (524,53 mgkg-1), en fazla mangan E .spectabilis (1,87 mgkg-1), en fazla demir R. ribes (13,13mgkg-1), en fazla bakır F. rigidula (0,65 mgkg-1), en fazla çinko F. rigidula (3,09 mgkg-1) bitkilerinde tespit edilmiştir. Bitkilerin bazı enzimler üzerinde inhibitör etki gösterdiği bazı enzimleri ise etkilemediği görülmüştür.