Agro-ekolojik zon temelli peyzaj planlama üzerine bir araştırma: Bartın ili örneği

Günümüz dünyasında iklim krizi ve gıda güvenliği, sürdürülebilir kalkınmanın en kritik unsurları arasında yer almaktadır. Tarımsal nitelikleri yüksek alanların belirlenmesi gerek sağlıklı toplumsal yapıların oluşturulması gerekse ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu alanların etkin kullanımı tarımsal üretkenliği artırabilir, ekosistem dengesini koruyabilir, çevresel sorunları önleyebilir ve sürdürülebilir kalkınmaya katkılar sunabilir. Bu bağlamda, tarımsal alanların ekolojik niteliklerinin belirlenmesi ve bu alanlara yönelik stratejik planlamaların yapılmasının yanı sıra tarım ve turizmin entegrasyonu da süreçte dikkate alınması gerekenlerin başında gelmektedir. Bu tez çalışmasında, Bartın ilinde tarım alanlarının ekolojik niteliklerinin belirlenmesi, tarımsal alan kullanımlarına yönelik değerlendirmeler ve bu alanların turizmle ilişkilendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, iklim krizi bağlamında tarımsal üretimin, güvenli gıdaya erişimin ve tarımsal ormancılığın önemini göz önünde bulundurarak, tarımsal niteliği yüksek alanların tespit edilmesi, bu alanlara yönelik niteliklerin belirlenmesi, ekolojik zonlamaların yapılması, iklimle uyumlu tarımsal stratejilerin geliştirilmesi ve turizm odaklarının entegrasyonuna yönelik analizler ve değerlendirmeler yapılmıştır. Coğrafi bilgi sistemleri ve bulanık üyelik fonksiyonları kullanılarak tarımsal uygunluğa sahip alanlar tespit edilmiş ve Bartın ili için agro-ekolojik zon haritası oluşturulmuştur. Bartın ilinde ekonomik ve ekolojik değeri yüksek tarımsal ormancılık türlerin başında gelen kestane (Castanea sativa Mill.) incelenmiştir. Kestane (Castanea sativa Mill.) üzerinde yapılan değerlendirmeler, mevcut ve potansiyel yetişme alanlarını belirlemeyi ve agro-turizm potansiyelini ortaya koymayı hedeflemiştir. Agro-ekolojik zonlama temelinde belirlenen potansiyel kestane alanları, sürdürülebilir tarımsal ormancılık uygulamalarına uygun bölgeler olarak tanımlanmış, tarımsal ormancılığın ve agro-turizmin bölgesel kalkınmadaki rolü vurgulanmıştır. Çalışma kapsamında, Bartın ilindeki peyzaj karakter alanları çerçevesinde kestane üzerine değerlendirmeler yapılarak, agro-ekolojik uygulamalar açısından alana ilişkin taşkın ve erozyon risklerine yönelik analizler gerçekleştirilmiş, tarım-turizm entegrasyonu açısından ise rota planlama önerileri geliştirilmiştir. Yapılan bu analizler ve değerlendirmeler, tarımsal arazilerin korunmasına, tarımsal kaynakların sürdürülebilirliğine ve sürdürülebilir kalkınmaya katkılar sunmaya yönelik önemli bilgiler içermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma Bartın ilindeki mevcut ve potansiyel kestane yayılış alanları açısından turizm, kentleşme baskısı ve kentsel yeşil alan sistemi gibi faktörleri değerlendirerek, tarımsal odaklı koruma ve gelişim çerçevesinde stratejik planlar için önemli veriler sunmaktadır.