Ağız ve diş sağlığına ilişkin bilgi ve tutumların toplumsal etkenler açısından incelenmesi

Toplum sağlığının geliştirilmesi ve sağlıktaki eşitsizliklerin giderilmesi amacıyla yapılacak çalışmaların amacına ulaşabilmesi sağlık sorunlarının ardında yatan sosyal faktörlerin anlaşılması ile mümkündür. Ağız sağlığı, sağlıklı dişlere sahip olmaktan öte bireysel ve toplumsal olarak sağlıklı olmanın ve yaşam kalitesinin bir göstergesidir. Bu nedenle sağlıklı toplum hedefine ulaşmak için ağız sağlığının sosyal belirleyicilerinin bilinmesi ve bu konuda farkındalık yaratılması gerekmektedir. Bu çalışma kamu ve özel sektöre ait ağız ve diş sağlığı hizmeti veren kurumlara başvuran hastaların ağız ve diş sağlığına ilişkin tutum ve davranışları ile bunları etkileyen sosyal belirleyicilerin anlaşılmasını amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle 20 katılımcı ile yapılan derinlemesine görüşmelerde katılımcıların sağlık hastalık algısı, yaşam tarzı-ağız ve diş sağlığı ilişkisi, sağlık bilgisi edinme yolları, diş tedavisi ve diş tedavi kurumu ile ilgili tecrübe ve tercihleri incelemiştir. Çalışmada elde edilen verilere göre katılımcıların diş tedavisi ile ilgili kurum tercihlerinde güven unsuru öne çıkmaktadır. Güven unsuru yapılacak tedavinin niteliği ile ilgili olduğu kadar ekonomik kaygılarla da ilgili olmakta ve bireylerin kurum tercihini etkilemektedir. Çalışmada ağız sağlığının belirleyicilerinin genel sağlığın sosyal belirleyicileri ile benzer olduğu, ancak ağız bakım alışkanlıklarının kazanıldığı erken yaşam dönemi, aile ve okulun etkisi ile beslenme alışkanlıklarının ağız sağlığı açısından genel sağlığın sosyal belirleyicilerine göre daha önemli olduğu görülmüştür. Ağız ve diş sağlığı ile ilgili olarak erişkinlerin en önemli bilgi kaynağı internettir. Bilgi edinmenin yanı sıra toplumda estetik uygulamaların artan talebinde ve tüketim alışkanlıklarının yönlendirilmesinde de internet ve kitle iletişim araçlarının etkisi yadsınamayacak boyuttadır. Bu nedenle internet ve kitle iletişim araçlarının sağlığın sosyal belirleyicileri içinde ayrı bir başlık olarak incelenmesinin faydalı olacağı görülmektedir.