Ahmed el - Haznevî (ö. 1949) ve Hazneviyye tarikatı

Nakşibendi tarikatının Hazneviyye kolunun kurucusu ve İslam dünyasının önde gelen tanınmış şahsiyetlerinden olan Şeyh Ahmed el-Haznevî ve kurmuş olduğu Hazneviyye tarikatının ele alındığı bu çalışmada matbu çalışmalardan istifade edildiği gibi bazı nadir yazma eserlerden, kaynak kişilerden de yararlanılmıştır. Çok iyi bir medrese tahsili gördüğü anlaşılan Şah-ı Hazne lakabıyla meşhur Şeyh Ahmed el-Haznevî talebelik yıllarında tasavvufa ilgi duymuş ve bunun üzerine mürşidi Muhammed Diyauddin Norşinî'nin yanına uzak mesafeleri kat ederek gitmiştir. Seyrü sülûkunu tamamladıktan sonra şeyhi tarafından kendisine hilafet verilmiş ve irşad amacıyla memleketine gönderilmiştir. Zaman içinde, etki alanının genişlemesini takip eden süreçte, Nakşibendî tarikatında kendisine nisbet edilen bir kolun oluşmasına yol açmıştır. Onun vefatının ardından da Şeyh Ahmed'in yerine geçen her bir mürşid kendi imkânları çerçevesinde tarikatın neşri için çalışmıştır. Onların da bu gayreti neticesinde zaman içerisinde Hazneviyye tarikatının adı dünyanın birçok yerinde duyulmaya başlamış, çeşitli kesimlerden yoğun ilgi görmüştür. Tezimizde Şeyh Ahmed'in hayatı ve tasavvufi anlayışı yanında, tesis ettiği Hazneviyye tarikatının gelişimi; günümüze kadarki durumu ve usul ile erkânı hakkında da bilgi aktarımında bulunulmuştur.