Ahmet Mithat Efendi`nin eserlerinde batılılaşma

Osmanlı Batılılaşması, 19. yüzyıl boyunca, Osmanlı Aydını'nın da ilgilendiğikonuların başında gelmişti. Çünkü, Batıllaşma devletin de kurtuluş yolu olarak görünmüştü.Fakat tarihsel süreçte bu gelişme hiç de beklendiği gibi ilerlememiş, mparatorluk hem toprakkayıplarıyla hem de ekonomik açıdan gittikçe küçülmüştü.Bu tezin amacı; Batılılaşmayı bir Osmanlı Aydını olan Ahmet Mihat Efendi'nin nasılalgıladığını ortaya çıkarmaktır. Çalışma boyunca yazarın eserlerine, özellikle de romanlarınadayanarak, yazarın hangi kriterlerle Batılılışamayı algıladığını, Batılılaşmanın kapsamınagiren hangi konuları daha fazla önemsedğini, Tanzimat sonrasında umulan ilerlemegerçekleşmedikçe, Batı Uygarlığı karşısında nasıl bir konum aldığı analiz edilmeyeçalışılmıştır.Mithat Efendi, 1870'li yıllardan itibaren eserler vermeye başlamıştı. EserlerindeBatılılaşma, ilgilendiği konular içinde en öne çıkan alanı oluşturmuştur. Yazar içinBatılılaşma'nın özellikle eğitim, teknoloji ve sanayi alanlarında olması gerektiği çalışmaboyunca saptanmıştır. Bununla beraber yazar, Osmanlı toplumunda ?alafrangalaşma? olarakalgılanan ?yanlış Batılılaşmayı? eleştirmiştir. Kültürel alanda yaşanan değişimlerle, A.Mithat'ın eserlerinde Doğu ve Batı Uygarlıklarının karşılaştırılması sık sık yapılmıştır.Sonuçta, yazarın Batılılaşmayı, Osmanlı Devleti'nin ?ileriye? götürecek alanlar olarakalgıladığını fakat bazı alanlarda muhafazakar bir şekilde sınırlı bir Batılılaşma anlayışı içindeolduğu saptanmıştır. Yazara göre teknoloji, eğitim ve sanayi Osmanlı Devleti'nin Batıuygarlığından alması gereken unsurlardı. Kültürel alanda ise Batı Uygarlığı'nın sanat dallarıve gündelik yaşam kuralları öğrenilmeliydi. Sınırların çizildiği alanlar ise Osmanlı külürününsahip olduğu üstün değerlerdi. Bunların başında, slami eğitim ile birlikte gelen Doğu'nunahlak anlayışıydı. Yazar bu görüşünü, Osmanlı kültürünü Batılı değerlerle birleştirebilen, amaözellikle ahlak alanında Batı ahlaki değerlerinden farklı olarak, bu konuda Doğulu olabilen,roman başkahramanlarıyla okuyucularına sunmuştur.