Ahmet Ümit'in romanlarında ötekileştirme ve şüphe

Bu tezde Ahmet Ümit'in romanları "öteki, ötekileştirme ve şüphe" bağlamlarında incelendi. Öteki; kişinin dışında kalan, ben ve bizi daha çok anlamaya yardımcı olan kişi, görüş, yaşam tarzı ve mekânı kapsar. Öteki kişinin kendisinin dışında kalını tanımlayarak başlar. 'Ben' kavramından farklı ama var olması normal olan öteki, varlığıyla topluma faydalı olan öteki; buraya kadarki öteki kabul edilen ve olması elzem olan ötekidir. Bunun yanında sevilmeyen öteki, nefret edilen öteki, uğraşılması gereken öteki, engellenmesi geren öteki ve nihayetinde yok edilmesi gereken öteki düşüncesi ötekiyi aşama aşama tehlikeli bir hale getirir. Bu çalışmada ayrıca şüphenin kaynağı, şüpheliler, şüphenin nedenleri ve şüphenin nasıl ortaya çıktığı da tespit edilmeye çalışıldı. Şüphe, tek kelimeyle araftır. Zihnin ve ruhun birilerinden, bir durumdan emin olamama durumudur. Şüphe neden kaynaklanır, ne işe yarar, şüphe ve akıl ilişkisi, şüphenin yaşamda birçok şeyin gelişmesi, ilerlemesi ve olayların çözülmesindeki gerekliliği de bu çalışmada görülecektir. Bununla birlikte Ümit'in eserlerini incelerken roman kapsamında 'dekoratif şüphe' kavramı da bir görüş olarak tarafımızca ortaya atılmıştır. Bu kavramlar da romanlarda tespit edilmiştir. Bu çalışmada yazarın romanlarında yer alan şüphe kavramı da ele alındı. Ahmet Ümit şüphelerini neye göre sağlamlaştırır, neye göre zayıflatır? Ne zaman makul bir şüphe başlar, bu şüphe ne zaman mantıksız veya daha mantıklı bir hâl alır? Yazarın ipuçlarını nasıl kullandığı, okuyucuyu katile nasıl yaklaştırdığı veya dikkati katilden uzaklaştırarak diğer şüphelilere nasıl aktardığına değinildi. Anahtar Kelimeler: Ahmet Ümit; Öteki; Ötekileştirme; Şüphe.