AHS (Analitik hiyerarşi süreci) ile şehir içi taksicilik hizmetinde en uygun araç seçimi: Ağrı ili örneği

Çok ölçütlü karar verme yöntemleri (ÇÖKV), karar verme problemlerinde en iyi seçimi ve sıralamayı yapabilmek için kullanılmaktadır. Bu yöntemler birçok alanda uygulanabilmektedir. Bu çalışmada, her geçen gün daha da önemli hale gelen ulaşım sektörünün bir parçası olan ve şehir içi ulaşım kapsamında yer alan taksicilik hizmeti veren ticari taksilerin seçimi konusu ele alınmıştır. Bu konu araştırılırken tercih edilen ÇÖKV yöntemi, subjektif verileri içeren problemlerin çözümü için en uygun yöntemlerden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi olmuştur. Bu tez çalışmasındaki temel amaç, Ağrı ili özelinde şehir içi ulaşımda kullanılan ticari taksilerin seçimi yapılırken göz önüne alınan ölçütler ve alternatif olarak kabul edilen modellerin seçimini ÇÖKV yöntemleri ile analiz edebilmektir. Ayrıca AHS yöntemi için gerekli alternatif ve ölçütler uzman olarak kabul edilen kişiler ve literatür taramasından yararlanılarak belirlenmiştir. Bu ölçütler; fiyat, yakıt, mevsim koşulları, servis ulaşımı, yedek parça fiyatı, motor gücü, bagaj hacmi, konfor, marka ve motor şanzımanı olmak üzere on tanedir. Alternatifler ise Dacia, Fiat, Renault, Ford, Toyota ve Hyundai olmak üzere altı tanedir. Belirlenen ölçütler ve alternatifler uygulama aşamasında AHS yöntemi ile çözüme ulaştırılmış olup en iyi alternatifin seçim sıralaması yapılmıştır. Bu sıralamalar ve seçim işlemi yapılırken uzman olarak kabul edilen kişilerden alınan görüşler birleştirilerek AHS uygulama adımları ile analiz edilmiştir. Sonuçlara göre ölçütlerden ağırlıklarının önem sırasında ilk üç sırayı; yakıt, fiyat ve yedek parça fiyatı oluşturmaktadır. Alternatiflerin ilk üç sırası ise, Fiat, Dacia ve Hyundai şeklindedir. Belirlenen bu sıralamalar sonucunda araç satışı için Ağrı ili ve benzeri özelliklere sahip bölgelere yapılacak olan araç yatırımlarıyla ilgili tahmin yürütebilmeye olanak sağlanabilir. Benzer şekilde belirli konularda yapılacak seçim ve sıralama konularında da ÇÖKV yöntemleri ve AHS ile sonuca ulaşılabilmenin mümkün olduğu görülmektedir.