Aile hekimlerinin lezbiyen, gey, biseksüel, transeksüel, interseks(LGBTİ) bireylere yönelik tutumu

Giriş ve Amaç: LGBTİ bireyler toplumda baskı ve ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Yeterli sağlık hizmeti alamama en çok belirtilen ayrımcılık türlerinden biridir. Bu bireylerin sağlık hizmetine ulaşımında en önemli faktör sağlık çalışanlarının tutumu olmaktadır. Çalışmamızda sağlık hizmetinin giriş kapısı olan birinci basamakta çalışan aile hekimlerinin LGBTİ bireylere yönelik tutumunun ve bu tutumun klinik davranışa etkisinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel olarak planlanmıştır. Tüm Türkiye'de görev yapan aile hekimlerine mail yoluyla anket formu gönderilmiş, formu cevaplayan 403 katılımcı ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara LGBTİ bireylere yönelik tutum ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu uygulanmıştır. Veriler SPSS (24.0) programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda aile hekimlerinin LGBTİ bireylere yönelik genel tutumlarının olumlu olduğu görülmüştür. Kadın olmak, aile hekimi uzmanı olmak, bekar olmak, LGBTİ sağlığına yönelik eğitim almış olmak, LGBTİ olduğunu bildiği/düşündüğü hastasının olması daha olumlu tutumla ilişkili bulunmuştur. Ölçek puanı yüksek, yani tutumları olumsuz olan katılımcılar klinikte bu hastaları sevk etme ihtimallerinin daha yüksek olduğunu, yakınmalarının cinsel yönelimi ile ilgili olduğunu ve şikayetlerini abartma ihtimallerinin daha yüksek olduğunu belirtmişlerdir. Yine bu hastaların muayenesi sırasında kişisel koruyucu önlemlerine daha fazla dikkat edeceklerini belirttikleri görülmüştür. Koruyucu hekimliğin temellerinden olan taramalar sorgulandığında LGBTİ bireylere yönelik olumsuz tutumda olan katılımcıların ruh sağlığı taramaları, CYBH taramaları, alkol ve madde kullanım bozukluğu taramaları ve güvenli cinsel davranış ile ilgili danışmanlık hizmetlerini sağlama oranlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda aile hekimlerinin LGBTİ bireylere yönelik tutumunun olumlu olduğu görülmüştür. Daha olumsuz tutumda olan hekimlerle olumlu tutumdaki hekimler arasında klinik davranışta anlamlı farklılıklar görülmüştür. LGBTİ sağlığına yönelik v eğitim almak ve bu bireylerle karşılaşmış olmak daha olumlu tutumlarla ilişkilendirilmiştir. LGBTİ bireylerin ötekileştirilmeden, ihtiyaçlarına yönelik hizmeti tüm bireylerle eşit şekilde alabilmesi için tıp fakültesi veya asistanlık eğitim sürecinde müfredata LGBTİ sağlığına yönelik derslerin eklenmesi önemlidir. Aynı zamanda bu bireylerin birinci basamakta saklanmadan kendilerini ifade edebilecekleri hoşgörülü bir ortam algısının oluşturulması için neler yapılabileceği de başka bir çalışmanın konusu olabilir. Anahtar Kelimeler: Birinci basamak, aile hekimliği, LGBTİ, tutum