Aile hekimlerinin sosyal medya kullanım özellikleri ve sosyal medyanın mesleki yaşamlarındaki yeri

Amaç: Gelişen teknoloji ve artan ihtiyaçlar, sosyal ağlar gibi yeni iletişim araçlarının gelişmesini sağlamıştır. Sosyal medya ortamı, kitleleri bir araya getirmesi ve etkileşimi arttırması bakımından önem taşır. Günümüzde sosyal medya hem toplumun önemli bir sağlık bilgi kaynağı hem de hekim-hasta iletişimi için artan sıklıkta kullanılan bir araç olmuştur. Bu kullanımın boyutu, kullanımı etkileyen faktörler ve uygun kullanıma ilişkin rehberler sağlık çalışanlarının da gündemine girmiştir. Bu çalışmanın amacı İzmir il merkezinde çalışan aile hekimlerinin sosyal medya kullanım özelliklerini ve mesleki yaşamlarındaki yerini belirlemektir. Yöntem: Kesitsel analitik olarak planlanan çalışma İzmir il merkezinde Aralık 2018- Ocak 2019 tarihleri arasında ASM'lerde çalışan 259 aile hekimiyle yapıldı. Aile hekimlerinin sosyodemografik özellikleri, sosyal medya kullanım durumu, literatürden faydalanılarak hazırlanan sosyal medya kullanımıyla ilişkili tutum ve davranışları içeren toplam 47 soruluk anket uygulandı. Elde edilen bulgular, SPSS 22.0 programında ki-kare, t testi ile ANOVA testleri kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi. Bulgular: Katılan hekimlerin %51,7'si erkek ve yaş ortalamaları 49,5±7,68'di. Aile hekimlerinin %94,2'si sosyal medya kullanırken, %83,8'i sosyal medyayı her gün kullandığını belirtti. Aile hekimlerinin en sık kullandığı sosyal medya platformları Whatsapp (%81,1), Facebook (%73,7), Youtube (%57,9)'du. Mesleki amaçlı en sık kullanılan sosyal medya platformları Whatsapp (%64,1), Facebook (%49,4), Youtube (%39,8) idi. Aile hekimlerinin %53,7'si sosyal medyada geçirdiği zamanın %25'inden azını mesleki amaçlı kullanıyordu. Sosyal medya kullanan katılımcıların tutum puanları (52,78±8,03) kullanmayanlara (34,86±8,33) göre anlamlı yüksekti (p<0,001). Sosyal medyada günde ortalama 1 saatten az zaman geçirenler (tutum puanı=51,37±7,71; davranış puanı=45,42±11,67), 5 saatten fazla geçirenlere (tutum puanı=58,60±8,77; davranış puanı=51,70±11,35) göre anlamlı (p=0,004; p=0,003) düşük tutum ve davranış puanı aldılar. Sosyal medyada mesleki amaçla geçirilen zamanın payı arttıkça davranış puanlarında da (<%25=45,70±9,84; >%75=55,67±15,26) anlamlı (p<%0,001) artış belirlendi. Hekimlerin çoğunluğu sosyal medyayı mesleki amaçla kullanımda hastalarımın mahremiyetinden endişe ederim önermesine 'her zaman' (n=86, %=33,2) yanıtını verirken, hastalarıma sosyal platformlar üzerinden randevular veririm (n=150,%61,5), önermesine ise 'hiçbir zaman' yanıtını verdi. Sonuç: Aile hekimlerinin sosyal medya kullanım oranları yüksek olmakla beraber mesleki amaçlı kullanım oranları düşüktür. Sosyal medyanın aile hekimleri tarafından mesleki amaçlı kullanımına yönelik uygun platformlar, uyulması önerilen kurallar ve bireysel politika seçenekleri konusunda bilgilendirilmeleri hem etkin, uygun kullanımı sağlayacak, hem de endişelerin önüne geçebilecektir. Anahtar kelimeler: sosyal medya, aile hekimi, sosyal medyanın mesleki amaçlı kullanımı