Aile içi kadına yönelik şiddet durumu ve farkındalığı ile depresyon arasındaki ilişki

Amaç: Şiddet, dünya genelinde gittikçe artan bir halk sağlığı problemi olarak görülmektedir. Şiddete en fazla kadınların maruz kaldığını ve ilk etapta ailede olduğunu görebiliriz. Bu çalışma kadına yönelik şiddet durumunu, kadınların şiddet konusundaki farkındalığını ve şiddet ile depresyon arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamıştır. Yöntem: Bu çalışma prospektif ve kesitsel bir planlama doğrultusunda yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Şanlıurfa ilinde yaşayan 18 yaş üzeri evli kadınlar oluşturmaktadır. Çalışmaya katılmaya onay veren 1075 kadın araştırılmaya dahil edilmiştir. 09/18/2023 tarihinden itibaren dahil edilme kriterlerini karşılayan kişiler üzerinde yürütülmüştür. Çalışma için veri toplama aracı olarak; Araştırmacılar tarafından literatürün taranması ile oluşturulan sosyodemografik özellikler ile ilgili 26 sorudan oluşan anket formu, Aile İçi Şiddet Farkındalığı Ölçeği, Aile İçi Kadına Yönelik Şiddet Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği(BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında Statistical Package for the Social Science(SPSS) 26,0 istatistik paket programı kullanılmıştır. İstatistiksel alfa önemlilik seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Aile içi kadına yönelik şiddet ölçeği toplam puan ortalaması 66,2±13,2 iken; Fiziksel Şiddet alt boyut ortalaması 10,7±1,7; Duygusal Şiddet alt boyut ortalaması 14,7±3,9; Sözel Şiddet alt boyut ortalaması 13,9±3,8; Ekonomik Şiddet alt boyut ortalaması 14,1±3,2; Cinsel Şiddet alt boyut ortalaması 12,7±2,7 olarak saptanmıştır. Katılımcıların ölçek sorularına verdiği yanıtlara göre örneklem grubunda en sık duygusal şiddet yaygın iken en düşük görülen şiddet türü fiziksel şiddet olarak bulunmuştur. Aile içi kadına yönelik şiddet ölçeği toplam puanı ile yaş, eşin yaşı, evlilik süresi ve çocuk sayısı değişkenleri pozitif yönde zayıf kuvvette önemli ilişki gösterirken; evlilik yaşı ile ölçek toplam puanı negatif yönde zayıf kuvvette önemli ilişki göstermektedir. Ölçek toplam puanları, görücü usulüyle evlenenlerde, geniş aile tipine sahiplerde, eşin ailesi ile ilişkisi VII kötü olanlarda, eşi ile akraba olanlarda, evlilik sayısı kendisinde veya eşinde birin üzerinde olanlarda istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). BDÖ puanları, görücü usulüyle evlenenlerde, eşin aile olan ilişkisi kötü olanlarda, eşi ile akraba olanlarda, istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001; p<0,001; p=0,033). Aile tipi, kişinin kendisinin ve eşinin kaçıncı evliliği olduğu ile BDÖ puanları arasında önemli fark bulunmamıştır (sırasıyla p=0,270; p=0,103; p=0,130). Eşi ve kendisi sigara kullananlarda BDÖ puanları istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,003; p=0,012). Özel günlerde alkollü içecek kullananların BDÖ puanları hiç tüketmeyenlere göre istatistiksel olarak önemli düzeyde düşüktür (p=0,040). Eşin alkollü içecek kullanması, kendisinin ve eşin bağımlılık yapan madde kullanımı ile BDÖ puanları arasında önemli fark bulunmamıştır (sırasıyla p=0,052; p=0,419; p=0,209). Kendisinde ve eşinde psikiyatrik hastalığı bulunanlarda, kendisinde ve eşinde aile içinde şiddet yaşama durumu olanlarda BDÖ puanları istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Bu araştırmanın sonuçlarına göre 20 yaşından küçüklerde, meslek olarak işçi grubunda , ailenin aylık geliri düşük olanlarda, yaşamının büyük bir çoğunluğunu köy ve ilçede geçirenlerde, görücü usulü ile evlenenlerde, geniş aile tipine sahip olanlarda ve eşi ile akraba olanlarda şiddet görme durumu daha yüksek bulunmuştur. Depresif semptomlar işsiz/ev hanımı olanlarda daha yüksek bulunmuştur. Eğitim durumu arttıkça depresif semptomlar azalmaktadır. Ailenin aylık geliri yetersiz olanlarda, görücü usulü ile evlenenlerde, eşi ile akraba olanlarda, eşinin ailesi ile ilişkisi kötü olanlarda depresyon puanları istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur. Aile tipi, kişinin kendisinin ve eşinin kaçıncı evliliği olduğu ile BDÖ puanları arasında önemli fark bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Şiddet, Aile İçi Kadına Yönelik Şiddet Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği