Kübra'l-yakîniyyâti'l-kevniyye adlı eseri bağlamında Muhammed Saîd Ramazân El-Bûtî'nin isbât-ı vâcib metodu

Kelam literatüründe Allah'ın varlığını ispatlama yöntemine "isbât-ı vâcib" denilmektedir. Bu konu tarih boyunca inanan ve inanmayan herkesin gündemini meşgul etmiştir. Denilebilir ki; tarihi, insanlık tarihi kadar eski olan isbât-ı vâcib çalışmaları, her döneme ve muhataba göre farklı formlar şeklinde ortaya çıkmıştır. İlk tezahürleri, Kur'ân-ı Kerîm ve sünnette görülen isbât-ı vâcib, Müslümanların, farklı din ve ideolojilere sahip yeni kişiler ve halklarla karşılaşmalarından itibaren gün geçtikçe sistemli hale gelmiştir. Zamanla Allah'ın varlığını ispatlayan deliller ortaya konmaya başlamış ve isbât-ı vâcib çalışmaları ilerlemiştir. Bu deliller ve isbât-ı vâcib metotları gelişerek bir literatür oluşturmuştur. Günümüzde de önceden olduğu gibi isbât-ı vâcib çalışmaları, inkârcı fikirlere ve ideolojilere karşı savunma şeklinde cereyan etmeye başlamış, çağa ve muhatapların seviyelerine uygun metotlar ve deliller oluşturulmaya başlanmıştır. İşte Muhammed Saîd Ramazân el-Bûtî de günümüzde, isbât-ı Vâcib çalışmaları yapan önemli âlimlerden birisidir. Bu çalışmada söz konusu âlimin isbât-ı vâcib metodu tespit edilmeye çalışılacak ve araştırma alanı olarak Kübra'l-yakîniyyâti'l-kevniyye isimli eseri esas alınacaktır. Bir giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşan bu çalışmanın giriş kısmında araştırmanın önemi, yöntemi ve başvurulan kaynaklar açıklanmıştır. Birinci bölümde ise Muhammed Saîd Ramazân el-Bûtî'nin yaşadığı dönem, hayatı, ailesi, ilmi kişiliği, eserleri ve özellikle Kübra'l-yakîniyyâti'l-kevniyye isimli eseri hakkında tanıtıcı bilgiler kısaca verilmiştir. İkinci bölümde genel anlamda isbât-ı vâcib konusu ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise el-Bûtî'nin isbât-ı vâcib metodu üzerinde durulmuş ve isbât-ı vâcib amacıyla kullandığı deliller tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca –tıpkı diğer bazı kelam âlimlerinin yaptıkları gibi– materyalizm, evrim, pozitivizm gibi inkârcı akımların inanç bağlamında oluşturdukları şüphe ve iddialara verdiği cevaplar üzerinde durulmuştur. Araştırma; el-Bûtî'nin isbât-ı vâcib yönteminin hulasa edildiği sonuç bölümüyle sona ermektedir.