Aile sağlığı elemanlarının aşı tutumlarının değerlendirilmesi

Bu çalışma, Gaziantep ilinde görev yapan aile sağlığı elemanlarının aşıya yönelik bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını, aşı reddi ve tereddüdü ile karşılaşma durumlarını ve karşılaşma durumundaki davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tanımlayıcı tipte olup Ocak–Mayıs 2025 tarihleri arasında basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen Aile Sağlığı Merkezlerinde görevli 250 aile sağlığı elemanı (hemşire, ebe, acil tıp teknisyeni) ile yürütülmüştür. Veriler, "Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu" ve "Aşıya İlişkin Tutumlar Ölçeği" kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; katılımcıların %60,8'i aşılar hakkındaki bilgi düzeyini yeterli hissettiğini, %32,8'i aşı içeriklerini bildiğini ifade etmiştir. Katılımcıların %95,6'sı çocukluk çağı dışındaki aşıları yaptırdığını, %96'sı COVID-19 aşısı olduğunu bildirmiştir. Katılımcıların %95,2'sinin çocukluk çağı aşılarını gerekli gördüğü, %40,4'ünün aşıların kesinlikle yaptırılması gerektiğini düşündüğü ve %20,8'inin aşılar hakkında biraz tereddütlü olduğu saptanmıştır. Katılımcıların ölçek puan ortalaması 57,82±8.25 olup, %83,2'sinin olumlu tutuma sahip olduğu ve saptanmıştır. Katılımcıların %92'si aşı tereddütüyle, %90,8'i aşı reddi ile karşılaştığını bildirmiş ve yalnızca %35,2'si bu durumla baş etmede kendini yeterli görmüştür. Aşı reddi ile karşılaşıldığında katılımcıların sergilediği davranış olarak %68,4'ünün eğitim veriyorum/bilgilendiriyorum yanıtını verdiği görülmüştür. Ayrıca, katılımcıların %98'i sosyal medyada yayılan aşı karşıtı haberlerin ebeveynlerin aşı yaptırma kararlarını etkilediğini düşünmektedir. Sonuç olarak, aile sağlığı elemanlarının aşıya yönelik genel tutum ve davranışlarının olumlu olduğu, aşılar konusunda bilgi eksikliklerinin olduğu ve aşı reddi/tereddüdü ile başa çıkma konusunda yetersizliklerinin bulunduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, aile sağlığı elemanlarına yönelik aşılar ve aşı reddi ile mücadele konularında hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması, topluma yönelik farkındalık çalışmalarının arttırılması ve aşı karşıtlığına yönelik politikalar geliştirilmesi önerilmektedir.