Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile uluslararası kuruluşlar arasındaki ilişkiler ve mülteci krizi bağlamında kapasite geliştirme faaliyetleri: Şanlıurfa Sosyal Hizmet Merkezleri örneği

Hazırlanmakta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kurulduğu 2011 yılından beri pek çok değişim geçiren bir kurum olarak uluslararası kurumlarla yakın ilişkiler kurmuş ve pek çok ortaklık yürütmüştür. Türkiye'nin AB'ye adaylığı ve Suriye mülteci krizi bu ilişkiler için belirleyici olaylar olmuştur. Bu iki bağlamda uluslararası kurumlar Bakanlığın faaliyetlerini desteklemiş ve kapasitesini geliştirmek için pek çok çalışma yürütmüştür. Bu araştırmada Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2011'den 2022'ye kadar geçen sürede uluslararası kurumlarla ilişkisinin boyutları incelenmiştir. Bu kapsamda faaliyet raporları ve strateji belgeleri taranarak AB uyum sürecindeki işbirlikleri ile Suriye mülteci krizi bağlamındaki kapasite geliştirme faaliyetleri saptanmıştır. Araştırmanın temel bulgularında biri, iki bağlamda yapılan kapasite geliştirme faaliyetlerinin toplumsal cinsiyet eşitliği, insan hakları gibi AB değerlerinden oluşan benzer temaları olmakla birlikte amaçlarının farklılık göstermektedir. AB uyum sürecinde kurumsal kapasite geliştirme çalışmaları, kurum kapasitesini uzun vadede geliştirmeyi amaçlayan ve AB değerleriyle uyumlu sosyal hizmet anlayışını destekler yapıdayken, Suriye mülteci krizi bağlamındaki kapasite geliştirme faaliyetleri, tüm kurumun kapasitesini bütünsel anlamda değil, yalnızca mültecilerin belli hizmetlere erişebilmesi için gerçekleştirilmiştir diyebiliriz. Çalışmanın ikinci ayağında Suriye mülteci krizi çerçevesinde uluslararası kurumların yürütttüğü kapasite geliştirme faaliyetlerinin Bakanlığın kurumsal kapasitesine etkisi araştırılmıştır. Örnek olarak Şanlıurfa'daki Sosyal Hizmet Merkezlerini güçlendirme projeleri alınarak kamuyu ve uluslararası kurumları/STK'ları temsil eden on iki kişiyle Allan Kaplan'ın kapasite geliştirme teorisinden faydalanılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin sonuçları göstermiştir ki, SHM'leri güçlendirme projeleri mültecilerin sosyal hizmetlere dahil edilmesi konusunda başarılı olarak değerlendirilebilirse de kurumun tüm kapasitesine etkisi sınırlı olmuştur.