AISI301 kalite yay çeliğinin ısıl işlem şartlarının mekanik özelliklerine etkisi

Östenitik paslanmaz çelikler krom, nikel, manganez, molibden gibi alaşım elementleri içeren yüksek alaşımlı bir çelik türüdür. Östenitik paslanmaz çelikler bileşiminde bulunan nikel veya manganez alaşım elementleri ile oda sıcaklığında kararlı östenit yapıda bulunmaktadır. Korozyon direnci yüksektir. Yay bir kuvvetin etkisi altında kaldığı zaman elastik şekil değiştirebilme özelliğine sahip mühendislik malzemelerinden imal edilebilir. Bu şekil değiştirme esnasında enerji (şekil değiştirme enerjisi) depolayabilen, kendisine etki eden kuvvetin etkisi kalktığı zaman eski şeklini kısmen veya tamamen alabilir. Bu sırada depolamış olduğu enerjinin bir kısmını geri verebilen makine elemanıdır. Metal klipsler, otomotiv, beyaz eşya gibi malzemeler sektörlerde parçaları sabitleme, monte etme amaçlı kullanılabilmektedir. Bu çalışma da, bileşiminde nikel alaşım elementi bulunan AISI 301 paslanmaz çeliğinin yay yapımındaki özellikleri incelenmiştir. Çeşitli oranlarda deforme edilmiş hallerinin farklı derecelerde ısıl işleme tabi tutulması, bu işlemler sonrası deforme (şekil verme işlemi) edilmiş ve gerilim giderme işlemi yapılmış yay malzemenin, mikroyapı incelemeleri, mekanik özelliklerindeki parametre değişiklerinin tespiti, sertlikleri ve faz değişimleri incelenmiştir.