Ak Parti'nin milliyetçilik anlayışı ve yürüttüğü politikalara yansımaları

Milliyetçilik, var olduğu günden bugüne dünyanın değişimine yön vermiş olmakla birlikte, birçok ideoloji ile birlikte hareket ederek siyasi manevralara bir kanal olabilme özelliğini bünyesinde barındırmıştır. Kimilerine göre bir doktrinden öte bir anlam ifade etmeyen bu ideoloji, bazen birlik için bir iksirken bazen de ayrışmalara ortam sağlayan bir zehir işlevini üstlenmekte ve geçen yüzyıllar içerisinde çeşitli sıfatlarda "siyasal iktidarlarca ya da başka çıkar gruplarınca" kullanılagelmektedir. AK Parti, neredeyse yirmi yıla varan bir süre boyunca Türkiye'de siyasi faaliyetlere yön vermiş ve birçok dönüşümü gerçekleştirmiştir. Çıkarılan kanunlar ve yürütülen politikalar elbette AK Parti'nin siyasi görüşünün dayanağı olan ideolojisinin etkisinde şekillenmiştir. AK Parti, ideolojisini "muhafazakâr demokrat" olarak kamuoyuna sunmuş olsa da bu kimliğin çeşitli çevrelerce tartışılması söz konusudur. Muhafazakârlığın bünyesinde İslamcılık ve milliyetçiliği de barındırması bir yana, özellikle 2015 sonrası süreçte, ülkenin beka kaygısı yaşaması söylemi ile milliyetçilik vurgusunun artması ve MHP ile ittifakın da gerçekleşmesi ile birlikte başkanlık sisteminin gelmesi, son olarak yerli ve milliliğin her alanda işlevsel kılınmak istenmesi bu konuda AK Parti'nin 2002'den bu yana olan milliyetçi bakışının sorgulanmasını önemli hâle getirmiştir. Bu konuda milliyetçiliğin iç ve dış politikalar üzerindeki yansımalarının gerekçeleriyle birlikte ortaya konulması önemli hâle gelmiştir. Ayrıca bu çalışma için diğer önemli bir husus, milliyetçiliğin Yeni Osmanlıcı bir bakışla sergilenmesine rağmen gerek iç gerekse de dış politikaların uygulanmasında bu duruştan zaman zaman sapmaların olmasıdır. Böyle bir durumda pragmatizm ve popülizmin devreye girmesi de çalışma için ayrıca önemli olmuştur. Ayrıca Yeni Osmanlıcılık çerçevesinde atılan adımlar hem iç hem de dış koşullarda/politikalarda sivil bir milliyetçilik temelinde işletilirken İslam'ın önemli bir toparlayıcı olarak vazifelendirildiği bir kimlik tanımını da beraberinde getirmiştir. Bu süreçte seçilmişlik mitinin devreye girmesi ise halkın gözünde politikaların meşruluğunun artması açısından önemlidir. Çalışma, kamuoyu nezdinde dikkat uyandırmış olan AK Parti'nin iç ve dış politikalarının milliyetçilik perspektifinde icraata/fiile yansıyan durumunun değişen yönlerini de açığa çıkararak değerlendirilmesini kapsamaktadır. Çalışmanın gerçekleştirilebilmesi için literatür taraması ve kaynak taraması yapılmış ve bu şekilde birincil ve ikincil kaynaklardan veriler toplanmıştır. Bu hususta siyasi metinlerden ve siyasetçi söylemlerinden çokça yararlanılmakla birlikte, politikaların fiile/icraata yansıyan hâli üzerinden bir milliyetçilik çıkarımı yapılması hedeflenmiş ve mevcut politikalar incelenerek bu politikaların yürütülmesinde görünmeyen yönlerin de ortaya çıkarılmasına dönük yorumsamacı (hermönitik) bir siyasi analiz yönteminin kullanılması ile yazım gerçekleştirilmiştir.