Akademik çeviri eğitiminde yazılı dil edincinin geliştirilmesi açısından yabancı dil öğretim yaklaşımlarının olası katkıları: İstanbul Üniversitesi Almanca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı örneği

Çeviri eğitiminin çok eskilere dayandığı bilinmekle birlikte akademik çeviri eğitimine geçiş, çeviribilimin 1970'li yıllarda özerk bir bilim dalı olarak kabul edilmesiyle gerçekleşmiştir. Bu yıllarda akademik çeviri eğitimi veren kurumlar açılmış ve zamanla yaygınlaşmıştır. Buna koşut olarak çeviri eğitiminin ilke ve amaçları, çeviri eğitiminin yapısı, çeviri eğitimi müfredatı ve çeviri edinçleri gibi konular daha sık gündeme gelmeye ve akademik tartışmaların konusu olmaya başlamıştır. Kaynaklarda çeviri eğitiminin en temel amaçlarından birinin, öğrencilerin dil, kültür, metin, uzmanlık, araştırma ve teknoloji gibi alt edinçlerin tümünü kapsayan çeviri edinçlerini geliştirmek olduğu belirtilir. Ancak çeviri edincinin en önemli birleşenin ve diğer alt edinçlerinin ön koşulunun kuşkusuz "dil edinci" olduğunu söylemek mümkündür. Bununla ilişkili olarak akademik çeviri eğitimi veren programlarda, dili sözlü ve yazılı düzeyde uygulama becerisini kapsayan dil edincine yönelik ayrı dersler sunulmaktadır. Çalışmamızda yazılı düzeyi kapsayan "Yazılı Dil Edinci" dersine odaklanılmıştır. Yazılı Dil Edinci dersini daha etkili kılabilmek için disiplinlerarası çalışmaya başvurulmuştur. Bu bağlamda yabancı dil öğretimindeki yaklaşım, yöntem ve teknikler incelenmiş ve bunların akademik çeviri eğitimi kapsamında Yazılı Dil Edinci dersine nasıl yansıtılabileceği konusu sorgulanmıştır. Bu çalışmada, öğrencilerin dil düzeyleri ve eksikleri dikkate alınarak Yazılı Dil Edinci dersinin kapsam ve amaçlarına uygun yaklaşım, yöntem ve teknikler seçilmiştir. Öğrencilerin eksikliklerini saptamak için ise İstanbul Üniversitesi Almanca Mütercim ve Tercümanlık birinci sınıf öğrencilerine bir yabancı dil testi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlardan yola çıkarak öğrencilerin yazılı dil edinçlerini geliştirebileceği düşünülen üç derslik ders planı tasarlanmış ve yabancı dil öğretiminin Yazılı Dil Edinci dersine olası katkıları tartışılmıştır. Çalışma sonucunda çeviri eğitiminin yabancı dil öğretiminden faydalanabileceği ve bu iki alan arasındaki disiplinlerarası çalışmaların önemli olduğu ve artması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: akademik çeviri eğitimi, yabancı dil öğretimi, Yazılı Dil Edinci, disiplinlerarasılık, İstanbul Üniversitesi, Almanca Mütercim ve Tercümanlık, yabancı dil testi