Akademik personelin tükenmişlik düzeyi (Türkiye-Malta çalışma grubu örneği)

Bireyi örgütsel ortam ve sosyal yaşamda etkileyen önemli etkenlerden biri tükenmişliktir. Bireyin çok yönlü olması ve bu yönlerin bireyi psikolojik açıdan etkileme olasılığının bulunması, bireyin farklı yönleriyle ele alınmasını gerekli kılmıştır. Mesleki tükenmişliği ortaya çıkaran etmenlerin neler olduğu ve bunlara üretilecek çözümler açısından araştırmaların çeşitlendirilmesi gereği ortaya çıkmıştır. Özellikle yüz-yüze etkileşimin olduğu mesleklerde sıklıkla görülen tükenmişlik, üniversitelerde akademik personelleri etkileyen önemli bir etken olmuştur. Eğitim-öğretim sürecinin yönlendiricisi ve karar vericisi konumundaki akademik personelin ruhsal durumu, mesleğe karşı tutumu, eğitim-öğretim sürecinin başarılı veya başarısız bir yönde seyretmesini belirlemektedir. Bu araştırmanın çalışma grubunu, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Malta Üniversitesi, Eğitim Fakültesi ve Ekonomi, Yönetim ve Muhasebe Fakültesi görev yapan 185 akademik personel oluşturmaktadır. Bu araştırmada akademik personelin mesleki tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet, yaş ve fakülte değişkenlerine göre incelemek amaçlanmıştır. Bu çalışma Maslak Tükenmişlik Envanterinin ölçüm aracı kullanıldığı betimsel tarama modelinde bir araştırmadır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı t-testi, iki ortalama arasındaki farkın test edilmesinde Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda, Malta'da görev yapan akademik personelin duygusal tükenme açısından Türkiye'deki akademik personele göre daha fazla tükenmişlik yaşadıkları gözlenirken, akademik personelin duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutlarında ülke değişkenine göre tükenmişlik düzeylerinde farklılık bulunmamıştır. Malta'da çalışan erkek akademik personellerin duygusal tükenme alt boyutunda Türkiye'deki akademik personellere göre daha fazla tükenme hissi yaşadıkları belirlenirken, kişisel başarı alt boyutunda Malta'daki akademik personelin daha az tükenmişlik yaşadıkları belirlenmiştir. Kadın akademik personelin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı puanları ortalamaları ülke değişkenine göre farklılık göstermemektedir. (23-33 Yaş) Gurubu Türkiye ve Malta'daki akademik personelin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutları arasında fark bulunmazken, (34-44 Yaş) Grubunda Malta da çalışan akademik personelin duyarsızlaşma alt boyutunda daha fazla tükenmişlik yaşadıkları belirlenmiştir. Kişisel başarı alt boyutunda ise Türkiye'deki akademik personelin daha fazla tükenme hissi yaşadıkları belirlenmiştir. (45-Üstü Yaş) Gurubunun duygusal tükenme alt boyutunda Malta'da çalışan akademik personelin daha fazla tükendikleri belirlenirken ve kişisel başarı alt boyutlarında ülkeler arasında fark bulunmamıştır. Elde edilen bulgularda Eğitim Fakültesi ve İktisat Fakültesindeki akademik personelin duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı düzeyleri arasında ülke değişkenine göre farklılık görülmemektedir.