Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görevli sağlık çalışanlarının KOVİD-19 enfeksiyonu öncesi aşılama durumlarına göre post-KOVİD sendromu açısından değerlendirilmeleri

Amaç: Bu çalışmayla Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görevli, PCR testi ile COVID-19 tanısı bulunan sağlık çalışanlarının enfeksiyon öncesi COVID-19 aşılama durumlarına göre post-COVID açısından değerlendirilerek post-COVID sendromuna karşı aşılamanın olası etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmaya katılmayı kabul eden, rt-PCR ile doğrulanmış COVID-19 tanılı katılımcılara; sosyo-demografik özellikler, kronik hastalık varlığı, COVID-19 aşı durumları , COVID-19 tanı tarihi, post-COVID semptomları ve sürelerini sorgulayan araştırma anketi yüz-yüze görüşme tekniğiyle uygulandı. Post-COVID; enfeksiyon tanısından sonra ortaya çıkan, ek bir nedenle açıklanamayan ve 4 haftadan fazla süren semptomların varlığı olarak tanımlandı. İstatistiksel değerlendirme için SPSS 22.0 paket programı kullanıldı, aşılı ve aşısız grupların semptom görülme ve post-COVID durumlarının incelenmesi için Ki-Kare analizi uygulandı. Anlamlı karar alma değeri p<0,05 olarak alındı. Bulgular: Çalışmaya %67'si kadın (n=130) toplam 194 kişi alındı. Katılımcılar arasında post-COVİD görülme oranı %44,8'di. Post-COVİD aşılılarda %29,5, aşısızlarda %65,8'di (p=0,01). Post-COVİD görülen katılımcılarda en yaygın semptomlar; yorgunluk veya halsizlik (%47,1), düşünme veya konsantre olma zorluğu (%37,9) ve öksürük (%33,3) idi. Sorgulanan semptomların 4'ünde aşılı ve aşısız gruplar arasında post-COVİD açısından anlamlı fark görüldü; yorgunluk veya halsizlik (p=0,01), nefes darlığı (p=0,04), koku veya tat kaybı/değişikliği (p=0,01), depresyon veya anksiyete (p=0,04). Sonuç: Çalışmamızda enfeksiyon öncesi aşılanma ile bağışıklanmış olmanın post-KOVİD sendromu açısından koruyucu olduğu, aşılanmanın semptom sıklığı ve süreleri açısından da olumlu etkiler sağladığı sonucuna varıldı. SARS-CoV 2 kaynaklı enfeksiyonların devam ettiği ve post-KOVİD gibi karmaşık sonuçlara neden olduğu düşünülürse aşı gibi koruyucu mekanizmaların araştırılmaya devam edilmesi önemli olacaktır. Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Post-COVID, Uzun COVID, COVİD-19 Aşı.