Akdeniz üniversitesi Tıp Fakülesi'nde yapılan pankreas nakilli olguların değerlendirilmesi

Diyabet, böbrek yetmezliğinin en sık nedenidir. Tip 1 diyabetli ve son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda diyaliz ve insülin tedavileri hızlı ölüme yol açan klinik bir tabloyu önlerken, uzun dönem komplikasyonları önlemede yetersiz kalmaktadır. Pankreas transplantasyonu, tip 1 diyabetes mellitusun insülinden bağımsız normoglisemik durumda seyredebilmesi için mümkün olan tek tedavidir. Bu çalışmaya, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Şubat 2003 ve Mayıs 2016 tarihleri arasında pankreas nakli yapılan 77 olgu dahil edilmiştir. Tüm hasta dosyaları retrospektif olarak taranmıştır. Greft ve hasta sağ kalım oranları tekli ve çok değişkenli olarak Kaplan-Meier method ile analiz edilmiştir. Tüm veriler SPSS 19.0 (IBM Electronics, ABD) programı aracılığı ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Tüm hastaların 50'sine (% 64.92) PAK, 26'sına (% 33.8) SPK ve 1'ine (% 1.3) PTA uygulanmıştır. Hastaların 55'i erkek, 22'si ise kadındır. Alıcıların ve donörlerin medyan (min-maks) yaşları sırasıyla 33 (22-50) ve 25 (12-52) olarak bulunmuştur. Tüm hastaların ortalama (SD) diyabet süreleri 21.1 (5.6) yıldır. Hastaların ekzokrin drenajlarına bakıldığında, 18'ine mesane, 59'una ise enterik drenaj yapılmıştır. SPK grubunda 12 hastada, PAK grubunda ise 29 hastada akut pankreas rejeksiyonu görülmüştür (p=0.34). Buna ek olarak, 19 greft kronik rejeksiyon nedeniyle kaybedilmiştir. Tüm hastaların takip süresi medyanı 149.96 ± 5.23 ay olarak bulunmuştur. Hastaların ve pankreas greftlerinin 1. ve 5. yıl sağkalım oranlarına bakıldığında, SPK için sırasıyla % 100, % 95 ve % 81, % 55; PAK için ise %100, % 98 ve % 62, % 46 olarak bulunmuştur. Hasta sağkalım oranları karşılaştırıldığında, SPK grubunun PAK'a oranla daha yüksek olduğu bulunmuş ancak istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır (p=0.246). Diğer taraftan, greft sağkalımları karşılaştırıldığında SPK'nin PAK'tan istatistiksel olarak anlamlı yüksekliğe sahip olduğu görülmüştür (p=0.020). Sonuç olarak, pankreas tansplantasyonu, tip 1 diyabetes mellitus ve böbrek yetmezliği hastaları için hızla büyüyen altın standart bir tedavi haline gelmiştir. Pankreas transplantasyonu, diyabetli hastalar için yaşam kalitesini artırmakta ve daha uzun sağ kalım süreleri sağlamaktadır. Ancak, ülkemizde pankreas transplantasyonu sayıları giderek azalmaktadır. Bu konuya gereken önem verilmeli ve endokrinolog ile cerrahlar konuyla ilgili olarak teşvik edilmelidir.