Akhisar-Gölmarmara-Gördes-Sındırgı bölgesi doğal radyoaktivitesinin jeolojik yapı ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmada, Akhisar-Gölmarmara-Gördes-Sındırgı bölgesinden alınan toprak, su ve sediment örneklerinde doğal radyasyon ölçümleri yapılarak bölgenin doğal radyoaktivitesi ile bölgenin jeolojik yapısı arasındaki ilişki incelendi. İnceleme bölgesinden alınan 137 toprak ve 38 sediment örneğinin pH, iletkenlik, mV ve tuzluluk değerleri belirlendikten sonra toprak ve sediment örneklerinin K-40, U-238 ve Th-232 aktivite konsantrasyonu gama spektrometresi kullanılarak ölçüldü. Toprak örneklerinin K-40, U-238 ve Th-232 aktivite konsantrasyonu değerleri kullanılarak, toprakların radyum eşdeğeri hesaplandı. Topraklar ilçe sınırları göz önüne alınarak ayrıldıktan sonra, ilçelere göre 1 metre yükseklikte soğurulan doz hızı ve yıllık efektif doz hesaplandı. Her bir ilçe için dışsal ve içsel tehlike indeksleri bulundu. Toprak ve sediment örneklerinde CR-39 iz kazıma dedektörleri kullanılarak radon konsantrasyonu, radon soluma hızı ve efektif radyum aktivitesi belirlendi. Toprak örnekleri için bulunan K-40 aktivite konsantrasyonu, U-238 aktivite konsantrasyonu, Th-232 aktivite konsantrasyonu, eşdeğer radyum, 1 metre yükseklikte soğurulan doz hızı ve efektif radyum sonuçları için koordinatlara göre dağılım grafikleri çizildi. Dağılım grafikleri ile yüksek ve düşük çıkan bölgeler açıkça gösterildi.İnceleme alanından alınan 85 su örneğinin alkalite, pH, iletkenlik, mV ve tuzluluk değerleri tespit edildikten sonra, kollektör yöntemi kullanılarak su örneklerinin radyum aktivitesi, CR-39 iz kazıma dedektörleri kullanılarak suların radon konsantrasyonu, radon soluma hızı ve efektif radyum aktivitesi belirlendi. Sularda ölçülen radon ve radyum sonuçlarından, yıllık efektif doz radon ve radyum için ayrı ayrı hesaplandı. Sudaki radon ve radyumdan gidilerek hesaplanan doz için koordinatlara göre dağılım grafikleri çizilmiştir.İnceleme bölgesi içerisinde yer alan Akhisar, Gölmarmara, Gördes, Sındırgı ve Köprübaşı ilçelerinde binaiçi radon konsantrasyonu ölçümü CR-39 nükleer iz kazıma dedektörleri kullanılarak belirlenmiş ve binaiçi radondan gelen yıllık efektif doz hesaplanmıştır.İnceleme alanında yaşayanların maruz kaldıkları toplam dozun Binaiçi radon konsantrasyonundan gelen doz, toprak ve sudan gelen dozlara göre dağılım grafikleri oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar literatürle karşılaştırılarak yorumlanmıştır.