Akılcı tetkik istemi bakış açısıyla aile hekimliği polikliniği laboratuvar verilerinin değerlendirilmesi

ÖZET Amaç: Gelişen teknolojik imkanlarla laboratuvar testlerine ulaşmanın kolaylaşması, dava edilme korkusu nedeniyle defansif tıp uygulamaları, hasta istekleri, hekimlerin hastalarına yeterli zaman ayıramamaları gibi sebeplerden dolayı laboratuvar test istemleri önü alınamaz bir şekilde artış göstermektedir. Bu çalışmada aile hekimliğinde görev yapan asistan hekimlere verilen eğitimin laboratuvar test sayıları ve maliyetleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Bu çalışmada aile hekimliğinde görev yapan asistan hekimlere verilen akılcı laboratuvar kullanımı eğitiminin laboratuvar test sayıları ve maliyetleri üzerine etkileri araştırıldı. Çalışmaya 01/06/2022-01/06/2024 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne yapılan 27.085 hasta başvurusu dahil edilmiştir. Bu başvurulardan doğrudan veya konsültasyon yoluyla istenmiş olan 174 farklı çeşitte, toplam 170.289 tıbbi biyokimya ve tıbbi mikrobiyoloji laboratuvar testi verileri hastanenin bilgi işlem biriminden alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Asistan hekimlere verilen eğitimin, toplam laboratuvar test sayılarını ve maliyetlerini anlamlı şekilde azalttığı görüldü (p<0,001, p=0,036). Aynı zamanda başvuru başına düşen test sayısı ve başvuru başı test maliyetlerini de anlamlı şekilde azalttığı görüldü (p<0,001). Eğitim öncesi ve sonrası istenen toplam test çeşitliliğinde ise anlamlı farklılık izlenmedi (p>0,05). Sonuç: Çalışma sonuçlarımıza göre asistan hekimlere verilen eğitimin laboratuvar kaynaklarının kullanımını iyileştirdiği, hekimlerin daha uygun test seçimleri yapmasını sağladığı böylece hem test sayılarında hem de harcamalarda anlamlı düşüş elde edildiği ortaya konmuştur.