Akıllı yönetişim bağlamında kentsel açık ve yeşil alanların afet sonrası kullanım potansiyellerinin tespitine yönelik bir model önerisi: Amasya örneği

Doğal afetler, günümüzde belirgin ve şiddetli bir şekilde yaşanarak insana, çevreye ve mülkiyete olumsuz etkilerde bulunmaktadır. Kentsel açık ve yeşil alanlar ise doğal afet sonrası kullanımda çeşitli mekânsal ve donatısal olanaklar sağlamaktadır. Ancak afet öncelikli olarak planlanmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez, Amasya'nın Merkez ilçesinin 26 mahallesindeki açık ve yeşil alanları incelemekte ve afet sonrası kullanım potansiyellerini belirlemekte olup afet sonrası kullanım kararlarını belirlemek için CBS tabanlı bir model ortaya koymaktadır. Bu kapsamda açık ve yeşil alanlar, HCA yöntemiyle kümelenmiş ve afet sonrası kullanımlarını belirlemek üzere 4 ana ve 21 alt kriter içeren bir gösterge setiyle analiz edilmiştir. Kümelerin ve göstergelerin ağırlık değerlerinin uzmanlarca ortaya koyulmasıyla değerler normalize edilmiş ve uygunluk haritaları elde edilmiştir. Ardından, hem Güvenlik İndeksi (SI) kullanılarak açık ve yeşil alanların kullanım öncelikleri belirlenmiştir hem de bu alanlara hem erişim ile toplanma, barınma, eğitim, sağlık ve rekreasyon ihtiyaçlarına yönelik kapasiteler hesaplanmıştır. Bu tez çalışması, kentsel açık ve yeşil alanların afet sonrası kullanımlarında mekânsal analiz ve karar destek süreçlerine yönelik yeni bir model ortaya koyarak, açık ve yeşil alanların kullanım önceliklerini belirlemekte ve afet yönetimi için karar alıcılara rehberlik sağlamaktadır.