Akrilamid ve kurkuminin leydig hücrelerinde sitotoksisite, genotoksisite ve hücre sinyal yolakları üzerindeki etkileri

Bu çalışmanın amacı akrilamid kaynaklı toksik etkiler ve kurkuminin TM3 Leydig hücreleri üzerindeki olası terapötik etkileriyle ilgili mekanizmaları incelemektir. Akrilamid ile muamele edilmiş hücreler, sitotoksisite, reaktif oksijen türleri, antioksidan ile ilişkili enzim seviyeleri, apoptoz / nekroz oranları, hücre iskeleti, mitojenle aktive olan protein kinazlar ve genotoksisite açısından değerlendirildi. Kurkumin uygulamasının olası iyileştirici etkisi araştırıldı. Endüstriyel alanda yaygın olarak kullanılan akrilamidin, son yıllarda yüksek sıcaklıkta pişirilen gıdalarda kendiliğinden oluştuğu bulunmuştur. Dünyada ve ülkemizde beslenme alışkanlıkları sebebiyle akrilamid içeren besinler çokça tüketilmektedir. Akrilamid, yüksek sıcaklık uygulanmış (120°C) gıdalarda, karbonhidratların ve aminoasitlerin tepkimesi sonucu oluşan bir bileşiktir. Özellikle tahıllı ve nişastalı gıdalar yüksek miktarda akrilamid içermektedir. Ayrıca, akrilamid kağıt, tekstil ve kozmetik endüstrisinde ve su arıtma sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda insan hastalıklarını tedavi etmek için tıbbi bitkilerin kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Çoğunlukla baharat ve gıda renklendirici olarak kullanılan zerdaçal bitkisinin aktif bileşeni olan kurkumin, polifenolik bir bileşik olarak nitelendirilmektedir. Yapılan çalışmalar ile kurkuminin antioksidan, antiinflamatuar, antibakteriyal, antikanserojenik ve antimutajenik özelliklere sahip olduğu bulunmuştur. TM3 Leydig hücreleri, 24 saat boyunca kurkumin (2,5 µM) varlığında ve yokluğunda dört farklı konsantrasyonda akrilamide (1, 10, 100, 1000 µM) maruz bırakılmıştır. Oksidatif stres belirteçleri ve antioksidan savunma sistemi parametreleri spektrofotometrik yöntemle ölçüldü, apoptoz ve nekroz oranları propidium-iyodür-Hoechst boyası ile belirlendi ve hücre iskeleti proteinlerinin işaretlenmesi için immünofloresan boyama gerçekleştirildi. MAPK'lerin fosforilasyonunu belirlemek için Western blot analizleri yapıldı ve ayrıca genotoksisitesinin değerlendirilmesi için komet testi ve mikronükleus testi uygulandı. Yapmış olduğumuz çalışmanın sonuçlarına göre akrilamidin Leydig hücresinin hücresel fonksiyonlarında ve hücre iskeletinde hasara sebep olduğunu, ROS oluşumunu tetikleyerek lipid peroksidasyonuna yol açtığı böylelikle Leydig hücrelerinde antioksidan-oksidan dengesini bozduğunu göstermektedir. Ayrıca oksidatif stresi uyarması ve MAPK yolağını aktive etmesiyle ilişkili olarak Leydig hücrelerinde apoptozu tetiklediğini ve genotoksisiteye neden olduğunu göstermektedir. Bunlara ek olarak sonuçlar, kurkuminin akrilamidin zararlı etkilerini bastırdığını göstermiştir. Sonuçlar birlikte ele alındığında, akrilamidin, MAPK sinyal yolunun aktivasyonu ile apoptozun indüklendiğini ve genotoksisiteye neden olduğunu, ayrıca kurkuminin Leydig hücrelerinde akrilamid kaynaklı hasara karşı koruyucu bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.