Aksaray doğal ceviz (juglans regia) popülasyonunun tanımlanması ve üstün özellikli cevizlerin seleksiyonu

Aksaray İli Merkez İlçede bulunan yaklaşık 2500 ağaçlık ceviz popülasyonundan toplam 78 ağaç, popülasyonun genel özelliklerini belirlemek ve verim, hastalıklara dayanıklılık, kabuklu meyve ve iç kalitesi ile iç rengi açısından üstün genotipleri tespit etmek amacıyla 2019 yılında incelenmiştir. Popülasyonun karakterizasyonu UPOV tanımlayıcıları kullanılarak yapılmıştır. İncelenen genotiplerde ortalama olarak, kabuklu meyve ağırlığı 10.81 g, iç ağırlığı 5.15 g, kabuk kalınlığı 1.51 mm ve iç randımanı %47.68 olarak belirlenmiştir. Kabuklu meyve ağırlığı dağılımı açısından, ağaçların %17'si 13.56–15.43 g, %13'ü 11.69–13.55 g, %42'si 9.82–11.68 g, %17'si ise 7.95–9.81 g aralığında değerler göstermiştir. İç çıkarma kolaylığı bakımından genotiplerin %6.41'i çok kolay, %53.85'i kolay, %32.05'i ise orta olarak sınıflandırılmıştır. İç rengi çoğunlukla orta (%47.44) ve açık (%38.46) tonlarda belirlenmiştir. İç dolgunluğu ise daha çok orta (%44.87) ve dolgun (%37.18) seviyelerde gözlemlenmiştir. Popülasyonda meyve şekli açısından varyasyon sınırlı bulunmuştur. Ayrıca genotiplerin %76.9'u yıllık sürgünlerde, %19.2'si yan dallarda, %3.9'u ise salkımlarda meyve vermektedir. Ağırlıklı Derecelendirme Yöntemi ve ek seçim kriterleri dikkate alınarak sekiz üstün genotip belirlenmiştir. Bu genotiplerde meyve boyutları (E, L, H) ve yuvarlaklık indeksi (R) sırasıyla 32.57–39.67 mm; 31.05–36.44 mm; 36.00–43.70 mm ve 0.76–0.90 olarak ölçülmüştür. Kabuklu meyve ağırlıkları 12.13–15.43 g, iç ağırlıkları 5.65–7.68 g, kabuk kalınlığı 1.38–2.03 mm ve iç randıman %45.11–50.25 arasında değişmiştir.