Akustik sonlu farklar modellemesi ile karmaşık jeolojik ortamlardaki hidrokarbon kapanlarının sismik yansıma kesitlerinin hesaplanması

Bu tez çalışmasında, karmaşık jeolojik ortamlardaki hidrokarbon (petrol ve doğal gaz) kapan yer modellerinin sismik yansıma tepkilerinin yapay olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Hidrokarbon kapan modellerinin atış ortamı sismik modellemesi, gerçeğe uygun bir yaklaşım olması ve isteğe bağlı farklı yapıda giriş modelleri seçilebilmesi nedeniyle 2 boyutlu akustik sonlu farklar yöntemi (ASFY) ile hesaplanmıştır. Bu kapsamda, ilk olarak, basit kanal kapan modeli üzerinde veri elde etmede en uygun parametre seçimi için testler yapılmıştır. Bu parametreler referans alınarak dünyada ve ülkemizde hidrokarbon aramacılığı açısından önemli yere sahip olan kanal, antiklinal, normal fay kapanı, granit wash ve biyoherm kapan modellerinin atış ortamı yapay verileri hesaplanmış ve bu veriler mümkün olan en uygun veri işlem aşamaları ile sıfır açılımlı kesitlere (yığma ve göç kesitleri) dönüştürülmüştür. Model veriler sayesinde, karmaşık yapılı hidrokarbon kapanlarının yapısal (geometrik) özelliklerinin dalga yayılımı üzerindeki etkileri incelenmiş, veri işlem süreçleriyle en iyi sıfır açılımlı kesitlere ulaşılabilmesi için iş akış seçenekleri test edilmiş ve başlangıç jeolojik model ile sıfır açılımlı kesitlerin karşılaştırmaları yapılarak ortaya çıkan sorunların nedenleri tartışılmıştır. Özellikle, saçılma dalgaları girişiminin hız analizi sonuçlarını olumsuz etkilemesi nedeniyle hız seçiminde belirsizliklere yol açtığı ve dolayısıyla yığma kesitlerinin kalitesini zayıflattığı tespit edilmiştir. Yığma öncesi ve sonrası göç işlemleri ile bu sorunların çözümü sağlanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, veri elde etme parametre seçiminin ve veri işlem iş akışları kapsamında uygulanan işlemlerdeki parametre seçimlerinin ve işlem sıralamalarının, elde edilen sıfır açılımlı kesitlerin kalitesinde ve yer modelinin yüksek tutarlılıkta karakterize etmesinde son derece önemli olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Akustik Sonlu Farklar Yöntemi, Hidrokarbon Kapanlar, Atış Ortamı Sismik Modelleme, Veri İşlem.