Akut apandisit tanısında laboratuvar değerlerinin yaş ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve yaşlara göre komplike apandisiti öngörmedeki yeri

Amaç: Akut apandisit, akut batının en yaygın nedenlerinden ve dünya çapında en sık acil abdominal cerrahi endikasyonlardan biridir. Tüm yaş ve cinsiyet gruplarını etkilediği için de önemli bir hastalık grubudur. Bu çalışmada yaş grupları arasında laboratuvar belirteçlerinin ile histopatolojik tanı arasındaki ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Akut apandisitte yaş grupları arasında histopatolojik tanı, mortalite, YBÜ ihtiyacı, hastanede kalış süreleri gibi farklılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Laboratuvar verilerinin komplike apandisiti ile basit apandisit ayrımında kullanılabilirliği amaçlanmıştır. Aynı zamanda laboratuvar verilerinin komplike apandisiti öngörmedeki yerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Geriye dönük olarak planlanan bu çalışmaya beş yıllık çalışma süresinde akut apandisit ön tanısı alan 2 yaş üstü 978 hasta dahil edildi. Hastaların dosyaları ve patoloji sonuçları hastane veri sistemi üzerinden geriye dönük olarak incelendi. Patolojik incelemeler sonucu hastalar pozitif apendektomi grubu ve negatif apendektomi grubu olarak ikiye ayrıldı. Pozitif apendektomi grubu hastalar basit apandisit ve komplike apandisit olarak iki alt gruba ayrıldı. Hastalar acil servise başvuru anındaki yaşlarına göre 2-17 (A grubu), 18-64 (B grubu), 65 ve üstü (C grubu) olarak gruplara ayrıldı. Çalışmaya alınan hastaların acil servise başvuru anındaki yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, laboratuvar değerleri, hastanede kalış süreleri, yoğun bakım ihtiyacı ve 30 günlük mortalite sayıları hasta kayıt formuna kaydedildi. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Araştırma kapsamında değerlendirmeye alınan 978 hastanın 785'i (%80,3) kriterlere uymaktadır. Hastaların yaş ortalaması 23,7±18,1'dir. Hastaların 479'u (%61,0) erkek, 306'sı (%39,0) kadındır. Yaş gruplarına bakıldığında; 388 (%49,4) hasta 2-17 yaş grubunda, 363 (%46,2) hasta 18-64 yaş grubunda ve 34 (%4,3) hasta 65 yaş ve üstüdür. Komplike apandisit vakalarında WBC, nötrofil, NLR, PLR, NWR, CRP, ALT, direkt bilirubin değerlerinin ve yatış sürelerinin basit apandisit olgularına göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek, lenfosit değerlerinin ise önemli düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Platelet, RDW, MPV, prokalsitonin, AST ve total bilirubin değerleri açısından önemli fark yoktur. Komplike apandisit olgularındaki yoğun bakım ihtiyacı, 30 günlük mortalite varlığı basit apandisit olgularına göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksektir. 65 yaş ve üstü olan kişilerde komplike apandisit görülme oranı, yoğun bakım ihtiyacı, 30 günlük mortalite varlığı diğer gruplara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksektir. Yaş grupları arasında WBC, nötrofil, lenfosit, platelet, RDW, MPV, NLR, PLR, NWR, CRP, ALT parametreleri ile yatış süreleri arasında istatistiksel olarak önemli düzeyde fark vardır. Prokalsitonin, AST, direkt bilirubin ve total bilirubin açısından gruplar arasında fark yoktur. NLR, PLR ve CRP değişkenleri komplike apandisiti etkileyen faktörler olarak tespit edilmiştir. Sonuç: Geriatrik yaş grubundaki hastaların diğer yaş grubundaki hastalara göre daha yüksek CRP değeri, KA oranına, daha fazla yatış süresi, YBÜ ihtiyacı ve mortalite sayısına sahiptir. Pediatrik yaş gurubundaki hastalar ile 18-64 yaş grubundaki hastalar arasında yatış süresi, YBÜ ihtiyacı ve mortalite arasında fark yoktur. Çalışmada NLR, PLR ve CRP değişkenleri komplike apandisit için risk faktörleri olduğu saptandı. Anahtar kelimeler: Acil servis; Akut Apandisit; Laboratuvar Değerleri; Yaş Grupları