Akut iskemik inmede uygulanan IV tromboliz ve/veya mekanik trombektomi tedavisinin near ınfrared spektroskopi (NIRS) ile takibi

Amaç: Akut iskemik inme; ani olarak gelişen, fokal nörolojik defisite neden olan, 24 saatten uzun süren ve günler içerisinde kısmen ya da tamamen düzelen veya kalıcı sakatlık, ölüme neden olan acil klinik durumdur. Morbiditenin en sık, mortalitenin ise başlıca nedenleri arasında olması, inmeyi Türkiye'de ve dünyada önemli bir sağlık sorunu haline getirmektedir. İnme tedavisinde erken zamanda uygulanan IV tromboliz ve mekanik trombektomi ile nörolojik sonlanım ve sağkalım pozitif yönde etkilenmektedir. Amacımız; serebral oksijenizasyonu ölçen NIRS'ı, tedavinin başarısını gösteren veya tedavi ile olası komplikasyonları erken saptayan objektif bir monitörizasyon yöntemi olarak kullanmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma etik kurul onayı alınarak Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne akut iskemik inme nedeni ile başvurup IV tromboliz ve/veya mekanik trombektomi tedavileri uygulanan 80 hasta üzerinde prospektif olarak yapıldı. Yaş, cinsiyet, başvuru şikayetleri, başvuru zamanı, ek hastalıklar, kullanılan ilaçlar, IV tromboliz uygulanan hastaların başvuru, tedavinin 0., 15., 30., 45., 60. dakikaları, tedavi sonrası vital parametreleri, GKS, NIHSS ve NIRS değerleri, mekanik trombektomi uygulanan hastaların tedavi öncesi ve sonrası GKS, NIHSS ve NIRS değerleri, laboratuvar değerleri ve görüntüleme yöntemleri çalışma formuna kaydedildi. Hastalar klinik iyileşme olan, klinik kötüleşme olan ve klinik değişim olmaması şeklinde gruplandırılıp sınıflandırılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 80 hastanın 50'si (%62,5) kadın, 30'u (%37,5) erkekti. Hastaların yaş medyan değeri 76 (23-94) bulundu. İntravenöz tromboliz verilen ve klinik iyileşme olan (n=27) hastalarda etkilenen hemisferdeki NIRS değerleri arasında anlamlı farklılık varken (p<0.001), etkilenmeyen hemisferde anlamlı farklılık yoktu (p=0.071). Klinik kötüleşme olan (n=12) hastalarda etkilenen ve etkilenmeyen hemisferdeki NIRS değerleri arasında anlamlı farklılık yoktu (p>0.05). Klinik değişim olmayan (n=28) hastalarda etkilenen ve etkilenmeyen hemisferdeki NIRS değerleri arasında anlamlı farklılık yoktu (p>0.05). Mekanik trombektomi uygulanan (n=22) hastaların etkilenmeyen hemisfer ile etkilenen hemisfer arasındaki NIRS değerleri farkı (absolute delta NIRS) arasında anlamlı farklılık vardı (p=0,017). Entübe edilenler hariç tüm v hastalarda (n=74) deltaNIHSS ile etkilenen hemisferdeki deltaNIRS arasında negatif yönde kuvvetli ve anlamlı korelasyon vardı (r=-0.307, p=0.013). DeltaNIHSS değeri ile etkilenmeyen hemisferdeki deltaNIRS arasında ise negatif yönde zayıf korelasyon olmasına rağmen anlamlı farklılık yoktu (r=-0.092, p=0.467). Sonuç: Akut iskemik inme ile acil servise başvuran hastalarda uygulanan IV tromboliz ve/veya mekanik trombektomi tedavisinin NIRS ile objektif bir şekilde takip edilebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: akut iskemik inme, tromboliz, trombektomi, NIRS, acil servis