Akut miyeloid lösemide verici yaşının transplantasyon sonuçlarına etkisi

Giriş ve Amaç: Allojenik hematopoetik kök hücre nakli (AHKHN), akut miyeloid lösemi (AML) tedavisinde önemli bir yer tutmaktadır. Ancak, AHKHN sonrasında hastalık tekrarı gözlenen hastalarda tedavi seçenekleri sınırlıdır ve tedavi başarısı istenilen düzeyde değildir. Bunun yanı sıra, nakil sonrası birçok komplikasyon hastaların sağkalımını ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hastaların sağkalımını ve yaşam kalitesini artırmak için en uygun verici seçimi önemlidir. Bu çalışmada, AML hastalarında verici yaşının ve tipinin AHKHN sonuçları üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçladık. Yöntem: Ocak 2000 ile Kasım 2021 tarihleri arasında AÜTF Hastanesi Hematoloji Bilim Dalı Kök Hücre Nakil Servisinde AML tanısıyla AHKHN yapılan 375 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar eğer hastalığın ilerlemesi nedeniyle ikinci bir nakil geçirdiyse, sadece ilk nakille ilgili bilgiler alındı. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik bilgileri, altta yatan hematolojik hastalık, vericilerin yaşı, verici cinsiyeti, verici tipi, nakil sırasındaki hastalık durumu, kök hücre kaynağı, nakil hazırlama rejimi, nakil sonrası engraftman gelişimi ve engraftman süresi retrospektif olarak incelendi. Ayrıca allo-HKHN sonrası yaşam ve ölüm durumları, hastalıksız yaşam süreleri, transplantasyona yanıt, transplantasyon ilişkili ölüm, akut-kronik GVHH (graft-versus-host hastalığı) incelendi. Hastalar ve vericiler, HLA uyumu düzeyine ve akraba olup olmamalarına göre 3 gruba ayrıldı. Parametreler hastane veritabanı olan Avicenna' dan retrospektif olarak elde edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen tüm hastalar değerlendirildiğinde, AML tanısıyla AHKHN yapılan hastaların ortanca genel sağkalım (GS) süresi 28,1 ay, hastalıksız sağkalım (HSK) süresi ise 19,2 ay olarak hesaplandı. Verici tipine göre gruplara ayrılan hastalar incelendiğinde, AV (akraba verici) grubunda 246 hasta, HİV (haploidentik verici) grubunda 22 hasta ve ADV (akraba dışı verici) grubunda 107 hasta ve ilgili vericiler yer aldı. GS süresi, AV grubunda HSK, HİV ve ADV gruplarına göre anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (sırasıyla ortanca 28,1 ay, 9,1 ay, 12 ay; p=0,002). HİV ve ADV grupları arasında anlamlı fark bulunmadı. 2 yıllık HSK oranları sırasıyla AV, HİV, ADV gruplarında %52, %24, %36 olarak bulundu. 5 yıllık HSK oranları ise sırasıyla %47, %14, %32 olarak hesaplandı. 2 Verici yaşına göre yapılan karşılaştırmada, 50 yaş üzeri AV ve 50 yaş altı HİV/ADV grupları arasında hastalıksız sağkalım açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,58). Tüm yaş gruplarını içeren karşılaştırmadan farklı olarak, GS'deki farkın, verici tipine göre tüm hasta grubuna kıyasla belirgin şekilde azaldığı görüldü. GS süresi sırasıyla 50 yaş üzeri AV, 50 yaş altı HİV, 50 yaş altı ADV gruplarında 22,5 ay, 23,3 ay, 18,5 ay olarak hesaplandı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalar değerlendirildiğinde, GS süresi HİV grubunda anlamlı olarak daha düşük bulunurken (p=0,017), 50 yaş üzeri AV ve 50 yaş altı HİV/ADV grupları arasında fark gözlenmedi. Tüm vericiler dahil edilerek yapılan karşılaştırmada, benzer şekilde AV grubunda kronik GVHH oranı anlamlı olarak daha yüksek (p<0,001), nötrofil engraftmanı anlamlı olarak daha düşük (p<0,001) bulundu. Trombosit engraftmanı ise AV ve HİV grupları arasında AV lehine anlamlı şekilde daha düşük bulundu (p=0,011). AV ve ADV grupları arasında trombosit engraftmanı arasında fark bulunmadı. Sonuç: AML hastalarında AHKHN sonrası 50 yaş üzeri AV yerine 50 yaş altı HİV/ADV kullanılmasının GS süresi üzerinde neredeyse hiç etkisi olmadığı, ayrıca AV grubunda kronik GVHH oranının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür