Alçak gönüllülük ve dindarlık ilişkisi üzerine nitel bir araştırma

Bu çalışmada alçak gönüllülük ile kişilerin dini algı ve yaşantıları arasında nasıl bir ilişki olduğu, dindarlık yaklaşımının alçak gönüllülük tutumunu etkileyen bir faktör olup olmadığı ve modern-seküler yaşam tarzının alçak gönüllük üzerinde ne yönde bir etkide bulunduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak, amaçlı ve zincirleme örneklem yoluyla ulaşılan 20 kişiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubu Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan, farklı branşlardan, İslam dinine mensup 20 öğretmenden oluşmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilen görüşmelerde elde edilen veriler, içerik analizi ve betimsel analiz kullanılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda dini inanç ve Allah sevgisi, Allah korkusu, yaratılmış olmak gibi dini içeriklerin alçak gönüllülüğün temel kaynakları olarak görüldüğü, inançsızlığın alçak gönüllü olmayı engellemediği ancak zorlaştırdığı, dindar olduğu değerlendirilen kişilerin daha alçak gönüllü olmasının beklendiği saptanmıştır. Kurumsal dinlerin ve inançların belirleyici etkisinin ciddi anlamda azaldığı modern-seküler dönemde alçak gönüllülüğün de geri plana itildiği, bu zayıflamanın gelecekte de süregideceği düşüncesiyle birlikte, insanın özünde iyi olmasından dolayı, alçak gönüllülük ve diğer insani değerlere bir dönüş olacağı görüşleri kaydedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Pozitif Psikoloji, Alçak Gönüllülük, Dindarlık, Tevazu, Erdem