Alevi-Bektaşi cemlerinin dili (İnceleme-metin)

Bu çalışmada Alevi-Bektaşi inanç sisteminin ibadet şekli olan cemlerdeki dil verisi şekil ve yapı bakımından incelenirken inanç sisteminin kavramsal boyutunu oluşturan ögeler de elde edilen cem kayıtları kapsamında açıklanmaya çalışılmıştır. Alevi-Bektaşi inanç sisteminin senkretik yapısı ve sembollerle örülü "sır dili" çalış-manın kavram analizi kısmını gerekli kılmıştır. Cemlerin anlam evreni irdelenirken dil verisi ve derin yapıdaki anlamsal boyut birlikte ele alınmıştır. Kültürün daimi aktarıcısı olan dil, Alevi-Bektaşi inanç sistemi içerisinde kendine metin ve bağlam merkezli bir ifade alanı bulmuştur. Türk inanç sisteminin İslamiyet öncesi pratikle-rinin, İslami unsurlarla ve Türk tasavvuf geleneği ile perçinlenmesiyle oluşan Alevi-Bektaşi inanç sistemi, Mısır'dan Balkanlara kadar Türk varlığının sürdüğü geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Farklı coğrafyalarda farklı ocaklara mensup yolun sür-dürücüsü mürşit ve talipler cem ibadetlerini bugün hâlâ Türkçe yapmaktadırlar. Kolektif yapının devamlılığı noktasında bütünleştirici bir unsur olan dil, bu nedenle hem yapısal hem de anlamsal boyutuyla irdelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Alevi-Bektaşi, Cem, Ritüel, Ağız Bilimi.