Aleviliğin politikleşmesi: Alevi kimlik siyasetinin imkanları ve kısıtlılıkları

Bu tez 1990'lı yıllarda Aleviliğin politikleşmesini incelemektedir. Aleviliğin bir kimlik siyasetine kaynaklık edecek şekilde politikleşmesi, postmodernizm, çokkültürcülük ve küreselleşme tartışmalarının siyasetin dilinde yarattığı kültürel dönüşümle yakından ilişkili olsa bile, Alevi hareketi klasik bir kimlik siyaseti yürütmemiştir. Aleviliğin heterodoks kozmolojisi, Alevilerin etnik heterojenliği ve demografik dağılımının yarattığı belirsizlik hali, Aleviliğin bir kimlik siyasetine kaynaklık etmesini zorlaştırmıştır. Bu belirsizlik hali içinde Alevi kimliğine sabitlik kazandıran tarih boyunca maruz kalınan katliamlar olmuştur. Kimliğin belirsizlik hali ve yeni katliamlara maruz kalma korkusu, Alevi politikleşmesinin temel yörüngesini belirleyen unsurlar olmuştur. Alevi hareketi spesifik olarak Alevi kimliğine referansla politikleşen bir kimlik siyaseti olmanın ötesine geçerek, Alevilerin Alevi olmayanlarla eşit düzlemde var olmasını sağlayacak evrensel kavramlar üzerinden politikleşen bir hareket olmuştur. Bu bağlamda, yurttaşlık ve sekülarizm Alevi politikleşmesinin temel köşe taşları olmuştur. Bu tez Alevi politikleşmesinin yapısal özelliklerini ortaya koyduktan sonra, bu politikleşme mekanizmasını Alevi hareketinin özneleri üzerinden derinleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu anlamda Alevi hareketinin özneleri Alevi dernekleri ve Barış Partisi olmuştur. Alevi derneklerinin, Aleviliğin tanımı ve tarihi konusundaki ihtilafları ve devletle ve siyasi partilerle ilişkilenme biçimlerindeki farklılıklar Alevi dernekler siyasetinin çatışmalı yapısını ortaya koymaktadır. Barış Partisinin kuruluş sürecindeki tartışmalar ve siyasi başarısızlığı ise Alevilik üzerinden kimliğin politikleşmesi sürecindeki güçlüklere işaret etmektedir. Bu bağlamda, bu tez kültür ve siyaset arasındaki çok boyutlu ilişkinin de altını çizmeye çalışmaktadır.