Alg Ekstreleri ile Biyosentezlenen Nanopartiküllerin Antimikrobiyal ve Antioksidan Aktivitesinin Belirlenmesi

Bu çalışma, denizlerimizde yayılış gösterten üç farklı divizyoya (Chlorophyta, Rhodophyta ve Phaeophyta) ait makro alglerin ( Codium fragile , Amphiroa rigida ve Sargassum vulgare ) sulu ekstrelerinden biyosentez yoluyla nano parçacık sentezleyerek, sentezlenenen nanoparçacıkların başta sağlık olmak üzere diğer alanlarda kullanılabilirliğini tespit etmek amacıyla tasarlanmış ve bu amaç doğrultusunda, gümüş, demir oksit ve çinko oksit nanopartikülleri sentezlenmiştir. Çalışmada kullanılan algler, toksik kimyasallar kullanılmadan yeşil sentez yoluyla, alglerin nanoteknolojide sürdürülebilir bir kaynak olarak potansiyelini göstermiştir. Elde edilen nano parçacıklar UV-Vis, FTIR, SEM, FESEM ve EDS dahil olmak üzere çeşitli analitik ve mikroskobik karakterizasyon tekniklerine tabi tutulmuş ve sonuçlar, çoğunluğu 10 nm'den küçük olan ve alg özütlerindeki biyo-kompozitlerden kaynaklanan yüzey kümeleri ile düzgün dağılmış nanopartiküller görüntülenmiştir, bu durum partiküllerin biyolojik olarak sentezinin ve stabilizasyonunun etkinliğini göstermektedir.Tüm alg türleri tarafından biyosentezlenen gümüş nanopartiküller, geleneksel antibiyotiklere dirençli bakteriyel ve fungal suşların büyümesini engellemede çok yüksek etkinlik göstermiştir. Sargassum, Amphiroa ve Codium özütleriyle hazırlanan FeO nanopartikülleri antibiyotiğe dirençli bakteri ve mantarlara karşı güçlü aktivite gösterirken, tüm alg türlerinin ZnO nanopartikülleri bakteri ve mantar suşlarına karşı orta ila güçlü derecede aktiftir. Bu aktivite, metal çekirdek ile alg türevi yüzey aktif bileşikleri (örn. fenoller, polisakkaritler, proteinler) arasındaki aktif etkileşime bağlanmaktadır. DPPH, FRAP ve TPC gibi antioksidan analizleri, sentezlenen nanoparçacıkların belirgin bir şekilde oksidatif stresle mücadele edebildiğini ve serbest radikalleri etkili bir şekilde temizleyebildiğini ortaya koymuştur. Gümüş nanoparçacıklar, hem sentezlendikleri alg ekstraktılarına hem de kullanılan standart maddeye kıyasla serbest radikallere karşı çok daha yüksek bir antioksidan aktivite göstermiştir. Demir oksit nanoparçacıkları da kullanılan tüm alg türlerinde güçlü antioksidan etkiler sergilemiştir. Çinko oksit nanoparçacıkları ise Amphiroa rigida türünde çok yüksek, Codium fragile türünde orta düzeyde ve Sargassum vulgare türünde ise yüksek antioksidan etki göstermiştir. Bu sonuçlar, alg özütlerinde bulunan fenolik bileşiklerin nanopartikül yapısına başarılı bir şekilde dahil edildiğini ve bu bileşiklerin nanopartikülleri kapsülleyerek onlara güçlü antimikrobiyal ve antioksidan aktivite kazandırdığını göstermektedir. Bu sonuçlar, alg destekli yeşil sentezin sürdürülebilir, güvenli ve çevre dostu bir şekilde çok işlevli nanopartiküller üretmek için umut verici bir biyoteknolojik yöntem olduğunu ve antimikrobiyal direnç ve antioksidan gibi tıbbi uygulamalarda yaygın kullanım potansiyelini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Biyosentez (Yeşil Sentez), Nanopartiküller, Algler, Antimikrobiyaller, Antioksidanlar, Nanopartiküllerin Karakterizasyonu