Alman romantizminde lied formu örneğinde müzik ve edebiyat ilişkisi

Bu araştırmanın kapsamı Alman Romantizmi ile bu dönemdeki müzik ve edebiyatın ilişkisidir. Antik çağlardan beri birbiriyle ilişki hâlinde olan müzik ve edebiyat, romantik dönemde iyice iç içe girmiştir. Romantizmin müzikte getirdiği özgürlük sanatçıların kendi iç dünyalarını eserlerine yansıtmalarının yolunu açmıştır. Edebiyat kimi bestecilerin hem ilgi odağı hem de ilham kaynağı olmuştur. Edebiyata olan bu ilgi bestecilerin bu eserleri kendi yapıtlarında kullanmaya başlamasına ve Romantik Dönemin önemli bir türünün oluşmasına sebep olmuştur. Kimi besteciler müzikle bu yazılı eserlerdeki karakterleri tasvir etmiş, kimileriyse eserlerin duygusunu vermiştir. Bu çalışmada deskriptif bir metot izlenmiş, önce edebiyat bilimi ve müzikoloji açısından gerek tarihî gerek teorik veri toplanıp derlenmiştir. Böylelikle Romantik Dönemin kendisi açıklanırken ona giden yol da aydınlatılmıştır, bu sayede Romantik Dönemi kendine has kılan özellikleri netleştirilmiştir. Bu yapıldıktan sonra çözümleme bölümü hem edebi eser hem de onun müzikteki yorumu açısından iki perspektiften incelenmiştir. Müziğe uyarlanan lirik metinlerin metrik özellikleri belirlenmiş, buradan elde edilen bulgular müzikolojik incelemede karşılaştırmaya tabi tutularak edebiyat-müzik arası geçirimlilik gözlemlenmiş, gözlem çıkarımları sonuç kısmında değerlendirilmiştir. Ayrıca analiz sırasında gerekli yerlerde teorik bilgiler verilmiştir. Çalışma sonucunda; müzik ve edebiyatın Romantik Dönemdeki ilişkisinin özellikle de Schubert ve Schumann gibi bestecilerin katkılarıyla şekillendiği sonucuna varılmıştır: Schubert edebiyatla yakından ilgilenmiş, erken yaşta lied yazmaya başlamış, Goethe odaklı olmuş ve lied türünde bir devrim yapmıştır. Schumann ise onun yolundan gitmiş ve Heine ağırlıklı lied bestelemiştir. Her iki besteci; eser seçimi, piyano tekniği ve üslup konusunda birbirinden farklılaşmış ancak lied türüne devrimsel katkılarda bulunmuşlardır.