Alışveriş merkezlerinde hafta sonları zaman ve mekân tüketimi: Samsun örneği

Tüketim pratiği, tarih boyunca değişimler geçirerek günümüze kadar gelmiştir. Tüketim ilk dönemlerde sadece belirli ihtiyaçlara cevap veren bir eylemken, özellikle modernleşmenin ortaya çıkışı, Endüstri Devrimi ile yapısında değişimler geçirmiştir. Bu durum, toplumun tüketim anlayışında değişimleri beraberinde getirmiştir. Modern dönem ile birlikte tüketim karmaşık bir role bürünmüş, bireyler birbirinden ayıran nitelikleri sergilemeye başlamıştır. İnsanlar ürün ve nesneleri satın alarak kendilerine yeni kimlikler ve roller edinme arayışına girmiştir. Modern öncesi dönemlerde arastaların, bedestenlerin, pazarların hâkimiyetinde olan tüketim mekânları modern dönem ile farklılaşma sürecine girmiştir. Bu değişim sürecinde öne çıkan tüketim mekânları alışveriş merkezleridir. Her geçen gün sayısı artan bu mekânlar bireylerin yaşam alanları haline gelmiştir. Bireyler çeşitli aktivite mekânlarına sahip olan alışveriş merkezlerinde sadece alışveriş yapmamakta, eğlence ve oyun faaliyetlerini de gerçekleştirebilmektedir. Bununla birlikte bu mekânlar bireylerin buluştuğu sosyal alanlar olarak da değerlendirilmektedir. Alışveriş merkezlerinde birçok markanın bir arada olması, olumsuz iklim koşullarında iklimlendirme özelliğinin olması, birçok eğlence, oyun ve yemek mekânlarının aynı alan içinde yer alması bireylerin bu mekânları tercih etmesinde etkili rol oynamıştır. Bu araştırma, günümüzün yaşam alanları olan alışveriş merkezlerine bireylerin ne amaçla gittiklerini, bu mekânlarda ne kadar süre kaldıklarını, ne kadar sıklıkla bu alanları tercih ettiklerini belirlemek için yapılmıştır. Araştırma nicel bir araştırma olup tarama yöntemi kullanılmıştır. Sosyal Bilimlerde kullanılan araştırma türlerinden, açıklayıcı araştırma türünü benimsemiştir. Tarama yöntemi ile birlikte anket veri toplama tekniği araştırmada uygulanmıştır. Samsun ilinin dört merkez ilçesi konumunda olan Atakum, İlkadım, Canik ve Tekkeköy'de ikamet eden ve alışveriş merkezlerine giden bireyler evren olarak belirlenmiştir. Bu evren içinden 400 birey basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle örneklem olarak seçilmiştir. Bu çalışma Samsun'un Canik ilçesinde yer alan Piazza Alışveriş Merkezi'nde uygulanmıştır. Piazza Alışveriş Merkezi'ne gelen bireylerden seçkisiz örneklem yöntemiyle belirlenen 400 kişiye yüz yüze anket uygulaması yapılmıştır. Yapılan araştırma, bireylerin bu alanları tüketim mekânları olarak değerlendirdiğini göstermektedir aynı zamanda tüketimin daha çok fayda odaklı gerçekleştiği sonucu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte bireylerin bu alanları alışverişin yanı sıra birer boş zaman mekânları olarak değerlendirdiği bilgisine ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Tüketim, Alışveriş Merkezleri, Kent, Mekân Tüketimi