Walking patterns in shopping malls: The case of Ankamall

Bu çalışma, alışveriş merkezlerindeki yürüme modellerini ele almaktadır. Yaya hareketleri herkesin günlük hayatında önemli bir yere sahiptir. Yön bulma ve yürüme modelleri gibi yaya hareketlerinin incelenmesi, özellikle alışveriş merkezleri gibi karmaşık yapılarda daha da önem kazanmaktadır. Bu bilgiye dayanarak, araştırmanın yapılması için ana işlevi olan alışverişin yanı sıra, vakit geçirilecek bir mekân türü olan alışveriş merkezleri seçilmiştir. Alışveriş merkezlerinde yayalara ayrılan yürüyüş alanları tüm mekânın önemli bir bölümünü kaplamaktadır ve yürüyüş alışveriş merkezi ziyaretçileri için mecburi bir etkinliktir. Bu çalışmada alan çalışması mekânı olarak Ankara'nın hem ziyaretçi çeşitliliği, hem de mağaza çeşitliliği açısından en zengin alışveriş merkezi olan Ankamall seçilmiştir. Bunların yanı sıra, erişilebilirlik açısından ulaşım araçlarının çeşitliliği de bu seçimde etkili olmuştur. Bu araştırmanın temel amacı, mekânsal özellikler ve iç mekân düzenlemeleri ile yürüme modelleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada hafta içi-hafta sonu kullanım farkı, cinsiyet farkı, gruptaki kişi ve çocuk sayısı gibi değişkenler analiz edilmiştir. Alan çalışması sırasında doğrudan gözlem ve görüşme yöntemleri uygulanmıştır. Sonuçlara göre, harekette tutumluluk her durumda bulunmuştur. Hafta içi-hafta sonu farkı rotayı değiştirmektedir. Hız ise cinsiyet farkı, çocuğun etkisi ve gruptaki değişen insan sayısı gibi değişkenlere göre farklılık göstermektedir. Belli bir amacın olup olmaması ve mekâna aşinalığın da ziyaretçilerin yürüme modelleri üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: yürüme modelleri, alışveriş merkezi, rota, hız, harekette tutumluluk