Alt oblik kas aşırı fonksiyonu olan olgularda makula, koroid kalınlığının ve makula katmanlarındaki değişikliklerin optik koherens tomografi segmentasyon analizi ile değerlendirilmesi

AMAÇ: Kliniğimizde alt oblik kas aşırı fonksiyonu (AOAF) tanısıyla takip edilen olguların santral makula ve subfoveal koroid kalınlıklarının Spektral Domain Optik Koherens Tomografi (SD-OKT) ve Enhanced depth imaging-OKT (EDI-OKT) aracılığıyla; makula katmanlarının segmentasyon analizi yapılarak ölçülmesi ve bu verilerin hastaların alt oblik kas aşırı fonksiyonu olmayan diğer gözleri ile karşılaştırmak. GEREÇ VE YÖNTEM: Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği'nde Temmuz 2017-Kasım 2019 tarihleri arasında AOAF tanısı ile takip edilen 45 hastanın dosyası retrospektif olarak incelendi. Tek taraflı primer AOAF olan hastalar çalışma kapsamına alındı. Tüm hastalara detaylı oftalmolojik muayeneleri yapıldı. Çalışmaya tek taraflı AOAF olan 45 hastanın 81 gözü çalışmaya dahil edildi. Seksen bir gözün 42 (%51,9)'sinde AOAF mevcuttu. Alt oblik kas aşırı fonksiyonu olan gözler AOAF pozitif, hastaların diğer gözleri (AOAF olmayan) kontrol grubuna dahil edilerek AOAF negatif olarak adlandırılarak 2 ana grup oluşturuldu. AOAF pozitif olan gözler de tek başına AOAF, AOAF ve ezotropya, AOAF ve ekzotropya olmak üzere 3 alt gruba ayrıldı. AOAF olan olgular ayrıca, adduksiyondaki hipertropyanın miktarına göre +1 ile +4 arasında derecelendirilerek; +1 ile +2 derece olanlar hafif AOAF, +3 ile +4 derece olanlar ciddi AOAF olarak 2 alt gruba ayrıldı. Makular kalınlık SD-OKT ile subfoveal santral koroid kalınlığı EDI-OKT ile ölçüldü. Tüm olguların ETDRS (Early Treatment Diabetic Retinopathy Study) tarafından tanımlanan şekilde merkezi 1, 3, 6 mm alanlarda her retinal tabakanın kalınlığını otomatik segmentasyon ile ölçüldü. BULGULAR: Çalışmaya alınan gözlerden 42 (%51,9) gözde AOAF mevcuttur, hastaların diğer gözlerinden oluşturulan kontrol grubundaki 39 (%48,1) gözde ise alt oblik kas fonksiyonu normaldi. Hastaların yaş ortalaması 11,42±6,08 yıl, ortanca 9,00 (6,00-25,00) yıldı. Çalışmaya dahil edilenlerin %51,1'i (n=23) kadındı. Makula 1 mm bölgedeki ganglion hücre ve iç pleksiform tabakanın toplam kalınlığında ciddi derecede AOAF olan grupta hafif derecede AOAF olan gruba göre azalma gösterildi fakat istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,059). Dış pleksiform tabakanın kalınlığı ezotropya ile birlikte AOAF olan grupta diğer gruplara göre fazlaydı fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,052). SONUÇ: Çalışmamız alt oblik kasın anatomik olarak makulaya yakın bölgede sonlanmasının, AOAF göstermesi durumunda "makula katmanlarında morfolojik değişiklikler, anatomik zayıflıklar oluşabilir ve retinal patolojilerin oluşmasına zemin hazırlayabilir" hipotezi ile planlanmıştır. Çalışmamızda gruplar arasında santral makula kalınlığı, makula katmanları ve subfoveal koroid kalınlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Çalışma sonuçlarımız hipotezimizi desteklememektedir. Bu çalışma, bu konuda yapılacak histolojik çalışmalarla desteklenmelidir. Bu konunun büyük hasta grupları ile çalışılan ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılan yeni çalışmalarla araştırılması gerektiği önerilebilir.