Altay Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin karşılaştırmalı ses ve şekil bilgisi

Altay Türkçesi, Güney Sibirya bölgesinde Altay dağları eteklerinde yaşayan, Altay Türklerinin dilidir. Türk lehçelerinin tasnifinde Kuzeydoğu/Güney Sibirya Türk lehçeleri arasında gösterilen Altay Türkçesi zamansal ve mekânsal olarak Türkiye Türkçesinin en uzak akrabalarından biridir. Her iki Türk dilinin kökenleri Eski Türkçeye dayanmakla birlikte dil içi ve dil dışı nedenlerle Altay Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında dilbilgisel farklılıklar oluşmuştur. Altay Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında görülen ses ve şekil bilgisel farklılıklar iki temel nedene dayanır. Her iki Türk dili tarihsel olarak farklı dil içi gelişim süreçlerinden geçmiş; bu da Eski Türkçe kaynaklı bazı özelliklerin bir lehçede korunurken diğerinde kaybolmasıyla sonuçlanmıştır. Farklılıkların diğer sebebi ise Altay Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin tarih boyunca diğer dillerle kurduğu ilişkilerden kaynaklanmaktadır. Altay Türkçesindeki Moğolca ve Rusça; Türkiye Türkçesindeki Arapça ve Farsça unsurlar farklılıkların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Özellikle Altay Türklerinin hemen tamamının Altay Türkçesi ve Rusça olmak üzere iki dilli olmasından dolayı Altay Türkçesindeki Rusça tesiri yapısal boyutlara ulaşmıştır. Bu çalışmada, Altay Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ses ve şekil bilgisel farklılıklar ele alınmaktadır. Giriş ve sonuç bölümleri dışında iki ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde sesbilgisel farklılıklar, eş zamanlı ve art zamanlı bakış açısıyla iki alt başlıkta incelenmiştir. Biçimbilgisel farklılıklar başlığını taşıyan ikinci bölümde ise Altay Türkçesi ile Türkiye Türkçesinde kelime yapımı ve kelime türleri konularında görülen farklılıklar yine iki alt başlıkta ele alınmıştır. Çalışmada, Altay Türkçesi merkeze alınmakla birlikte, Altay Türkçesinde bulunup Türkiye Türkçesinde bulunmayan ve Türkiye Türkçesinde bulunup da Altay Türkçesinde bulunmayan unsurlara da dikkat çekilmiştir. Anahtar Sözcükler: Altay Türkçesi, Türkiye Türkçesi, ses ve şekil bilgisel farklılıklar.